Ik geloof in de vergeving van zonden (Deel 2: Genade - maar God is groter dan ons hart)

Thema: Het grote wonder van Gods genade. God vergeeft! Hij is echt groter dan ons hart.
Tekst: 1 Johannes 3: 20
Tekstgedeelte(n): 1 Johannes 1: 5 - 2: 2
1 Johannes 3: 18-24
Door: Ds. J.M. Oldenhuis (predikant gereformeerde kerk vrijgem. Brunsum)
Gehouden te: Sauwerd op 18 februari 2001
Zuidwolde op 2 september 2001
Enumatil op 28 april 2002
Opmerking JMO: Deel 2 in een serie van 4 over vergeving met als titel Ik geloof in de vergeving van zonden. De delen van deze serie kunnen ook afzonderlijk worden gelezen:
Ik geloof in de vergeving van zonden - 1: Schuldbesef - vergeving begint bij een gebroken en verbrijzeld hart
Ik geloof in de vergeving van zonden - 2: Genade - maar God is groter dan ons hart
Ik geloof in de vergeving van zonden - 3: Vergeef elkaar - vergeving in de gemeente
Ik geloof in de vergeving van zonden - 4: Vergeven, dwang of drang - moeten vergeven
Extra: Samenvatting en verwerkingsvragen geschikt voor gebruik thuis en in de gemeente

Aanwijzingen voor de Liturgie

Votum en zegengroet
Ps. 65: 1-2
Wet
Ps. 143: 1-2, 8
Gebed 1
Lied 95: 1
Lezen: 1 Johannes 1: 5 - 2: 2 en 1 Johannes 3: 18-24
Ps. 32: 1-2
Tekst: 1 Johannes 3: 20
Preek
Lied 440
Gebed 2
Collecte
Ps. 103: 3-4
Zegen

(in een middagdienst kan de geloofsbelijdenis gezongen of uitgesproken worden. Indien gesproken is Gez. 30: 3 geschikt als loflied op de drieënige God na de geloofsbelijdenis. In de morgendienst kunnen eventueel Wet + antwoordlied en Gebed + antwoordlied van plaats verwisselen)

Genade: maar God is groter dan ons hart

Wij geloven de vergeving van zonden. Zo staat het in de Apostolische Geloofsbelijdenis. Wij geloven dat er bij God vergeving van zonden bestaat. Dat is niet niks. Om ons heen wordt mensen hun verleden nagedragen. Eens een dief altijd een dief. Maar in de kerk komen we bij elkaar en we zeggen: wij geloven dat er vergeving van zonden is. 'Eens een dief altijd een dief' is geen wet in Gods Koninkrijk. Je kunt loskomen van je verleden en opnieuw beginnen. En wij mensen komen ook vaak terug op de fouten van een ander. We vergeten ze niet, slaan ze op en houden ze vast en gebruiken ze soms tégen die ander. Maar in de kerk zeggen we: wij geloven dat er bij God vergeving bestaat. God slaat mijn fouten, mijn zonden, de schade die ik Hem toebreng niet op, maar Hij laat ze los en komt er niet weer op terug. Het is en blijft een groot wonder. Het is het wonder van genade, het blijde, bevrijdende nieuws, het enige rustpunt van ons hart, onze troost in leven en sterven, 1 Johannes 3: 20: God is meerder, groter dan ons hart. Hij vergeeft ons onze zonden.

1. God vergeeft

1 Johannes 3: 20: ons hart veroordeelt ons, maar gelukkig, God is groter dan ons hart. Hij doet wat je zelf niet had verwacht: je zonden vergeven. Het is zelfs het laatste dat je zou verwachten. Laat ik dat proberen duidelijk te maken. Op een hele simpele manier. Voor groot en klein. Stel, je maakt rekensommen op school en je levert het in bij je meester of je juf. Dat is eigenlijk net zoals bij God. God stuurt ons het leven in om bezig te zijn voor Hem. En dan komen we bij Hem en laten Hem de resultaten van ons werk zien. 12 + 3 = 16. Dat klopt niet. 14 - 5 = 6. Ook niet. 20 x 3 = 70. Ook niet. 23 + 6 = 55. Klopt helemaal niet. Tjonge jonge, 't is niet veel soeps. Sommige antwoorden zijn nét niet goed, andere zijn echt helemaal fout. Zo gaat het ook naar God. We laten ons werk aan God zien en het staat vol met fouten. Soms net niet goed, soms echt heel erg fout. Welk cijfer verdienen we eigenlijk? Nou, er staat overal een rode streep. Ja, dan is het duidelijk: dan verdien je een 1! Ai, dat doet pijn, dat is helemaal niet leuk. Maar we verdienen het. Kijk, dat is nou 'ons hart veroordeelt ons'. We weten dat ons werk voor God maar al te vaak niet al te best is. Maar wat doet God? Hij doet dus iets wat je nooit had verwacht, het laatste dat je zou verwachten. God zet gewoon onder aan dat werk van ons een dikke krul van 'goed zo, ga zo door' en Hij geeft je een 10! Dat is wat! Je verdient een 1, maar krijgt een 10! Stel je voor dat de meester of juf op school dat zou doen! Daar zou je raar van staan kijken! Dat is nou 'God is groter dan ons hart'. Hij doet iets wat je helemaal niet verwacht. Heb je recht op die 10? Heb je die 10 verdiend? Is het logisch dat je 'm krijgt, terecht? Is het eigenlijk wel eerlijk? Ja, dat zijn onze vragen. Maar God is groter dan ons hart. Hij vergeeft mijn zonden. Hij geeft mij zomaar een 10. Zomaar, gratis en voor niks. Dat is nou 'genade'. Je krijgt een 10, terwijl je een 1 verdient. En je snapt er niks van. Maar als het gebeurt, zou jij dan ook niet zeggen 'wat gaaf dat Hij dat doet!' en er maar gewoon heel blij mee zijn?

2. God vergeeft uit genade, maar vertrouwen we het wel?

God is groter dan ons hart. Hij vergeeft. Hij vergeeft uit genade. En de vraag is dan: hoe reageren wij daar op? Vertrouwen we het wel? Van de week las ik een verhaal over een man, die op een dag de straat op ging en zomaar aan iedereen die hem voorbijkwam briefjes van vijftig euro uitdeelde. Hij liep daar door de stad en daar gingen de vijftigjes, een voor een, bij elkaar een behoorlijk kapitaal. Er waren mensen die het geld grif aanpakten, maar de meesten vertrouwden het niet. Wat krijgen we nou? Een briefje van vijftig euro? Ze keken vol argwaan en achterdocht naar de man. Istie gek of zo? Probeert ie mij te bedotten? Wat is het addertje onder het gras? Sommigen liepen meteen naar de bank om het briefje op echtheid te controleren. Maar het was echt. Niks mis mee. De man werd meegenomen naar het politiebureau en verhoord. Waarom doet u dit? Ik was het sparen zat, zei de man, ik wilde uitdelen. De psycholoog maakte ook even een praatje. Misschien was deze man wel gek. Maar de psycholoog kon niks ontdekken. Gewoon een hele gezonde man. Niks mis mee. Hij wilde alleen zijn opgespaarde geld uitdelen. Kijk, dat is nou typisch menselijk: als ons zomaar gratis en voor niks iets waardevols wordt aangeboden, dan vertrouwen we het niet. Zomaar een briefje van vijftig euro? Er klopt iets niet, zeggen we dan. Er zit vast ergens een addertje onder het gras. Argwaan en achterdocht. En dan nu God. Hoe reageren wij op zijn vergeving? Het meest waardevolle dat Hij heeft en Hij heeft het tijden lang voor ons opgespaard, en nu wil Hij alleen nog maar uitdelen, zijn liefde, zijn hart, vergeving uit genade. Alsjeblieft, zomaar gratis en voor niks. Hoe reageren wij mensen daarop? Achterdocht en argwaan. Is het zo gemakkelijk? Er zit vast ergens een addertje onder het gras. Is het wel gratis? Probeert God ons niet te bedotten? We vertrouwen het niet helemaal. Genade, niks verdienen en alles krijgen, gratis en voor niks. Kijk, daar komt ons hart nou tegen in verzet. Geen moeilijker woord dan genade. Alles krijgen? Ik doe het liever zelf. Steeds dezelfde argwaan en achterdocht: is het zo gemakkelijk? Een 1 verdienen en een 10 krijgen? Maar zo gemakkelijk is het! Dat is nou genade! Pak Gods waardevolle cadeau nou maar aan en geniet ervan!

3. God vergeeft uit genade, maar wat is genade?

Al een paar keer is het woord genade gevallen. God vergeeft uit genade. We gebruiken het woord genade heel vaak in de kerk. Maar wat bedoelen we er eigenlijk mee? Sommigen zeggen: genade is dat God mijn tekorten aanvult. Ik kom voor God te staan met een heleboel tekorten, de ene keer meer dan de andere. En God vult dan mijn tekorten aan. Net zolang tot de beker weer vol is. Maar dat is niet de genade van de Bijbel. Genade is dat je alles krijgt, waar je niks hebt. Dat blijkt wel uit 1 Johannes 3: 20. Mijn hart veroordeelt mij, met andere woorden: mijn zonde staat mij levensgroot voor ogen, Here God, ik heb niks van mezelf, er valt dus ook niks aan te vullen. Maar God is groter dan ons hart. God is meerder dan ons hart, staat in onze vertaling. Er zijn mensen die het lezen alsof er staat: ons hart is zich al bewust van onze zonden, maar God is meer dan ons hart, Dus: Hij weet er nog meer op te noemen. God ziet alles en beoordeelt ons nog strenger als wij onszelf beoordelen. Maar dat wordt hier niet bedoeld. God is groter dan ons hart. Wij hebben voor onszelf al een oordeel klaarliggen: een 1. Maar God spreekt vrij. En dat betekent dan ook, dat genade nooit vanzelfsprekend is. Nee, altijd onverwacht en onlogisch ook. Ik heb er helemaal niet op gerekend, ik heb er helemaal geen recht op zelfs, mijn eigen hart bedriegt mij niet, ik verdien een 1. Maar God trekt zich van menselijke logica niks aan. Van Mij krijg je gewoon een 10, zegt Hij. En die 10 is echt. Jij mag nu gewoon zeggen, dat je die sommen goed hebt gemaakt. Hoe kan God dat ooit doen? Is dat wel eerlijk? Nou, wij hebben wel niets, maar Jezus Christus heeft alles. Dat is het grote geheim van Gods genade. God kijkt niet naar onze zonden en tekorten, maar Hij kijkt naar Jezus' leven en sterven, zijn offer aan het kruis. Daarom vergeeft God. Daarom geeft God alles, waar wij niks hebben. En dat is niet zomaar een aardigheidje van een soort lieve opa in de hemel, of van een meester of juf die zegt 'kom maar, ik mats je wel even'. Nee, genade is dat God zegt: Ik voorzie in alle kosten, Ik betaal de prijs, Ik geef alles van Mijzelf om aan jullie alles te kunnen geven. En Hij geeft het leven van zijn eigen, lieve Zoon als de gigantisch hoge prijs van genade!

4. God vergeeft uit genade, maar wat is vergeven?

En dat is nou altijd de stijl van de God van de Bijbel. Hij is een God van liefde en genade. Groter dan ons hart. Waar wij mensen niks hebben, zelf alles geven. Steeds opnieuw vind je in de Bijbel woorden en beelden om iets van dat overweldigende wonder over te brengen. Laten we eens vier omschrijvingen van Gods vergeving in de Bijbel op een rij zetten. Ze zijn alle genomen1 uit het Oude Testament. Allereerst Psalm 103: 12: "Zover het oosten is van het westen, zover doet Hij onze overtredingen van ons." Heb je wel eens geprobeerd om die afstand te meten? Dat is gewoon niet te doen! Je kunt wel van oost naar west lopen, maar west blijft altijd even ver weg. Oost en west ontmoeten elkaar nooit. Zover doet God onze overtredingen van ons. Onbereikbaar zijn ze en uit het zicht verdwenen, dankzij Jezus Christus. Een volgende tekst is Jesaja 38: 17: "Gij hebt al mijn zonden achter uw rug geworpen." Als je iets achter je rug werpt, dan betekent dat: ik wil het niet meer zien en er niet meer naar kijken. Zo doet God dat nou met onze zonden. Hij wil ze niet meer zien en er niet meer kijken. Hij wil alleen nog maar zien wie er voor Hem staat: Jezus Christus. God ziet ons aan in Jezus Christus. Naar onze zonden en tekorten wil Hij niet meer kijken! De derde tekst is Micha 7: 19: "Gij zult al onze zonden werpen in de diepten der zee." God dumpt onze zonden als afval in de oceaan. En probeer ze dan maar eens weer terug te vinden. Niet te doen! God laat ze niet zomaar overboord vallen, nee, Hij werpt ze in de diepten der zee. Hij rekent definitief met de zonden af om Jezus' wil. En wanneer is die oceaan vol? Hebben wij soms ooit ons krediet verspeeld? De vierde en laatste tekst is Jesaja 43: 25: "Ik, Ik ben het, die uw overtredingen uitdelg om Mijnentwil en Ik gedenk uw zonden niet." Uitdelgen, dat betekent: uit het dossier schrappen. Ons strafblad wordt verwijderd en vernietigd. Weg ermee en er niet meer op terug komen. "Ik gedenk uw zonden niet." Dat doet God met onze zonden, als we vertrouwen op Jezus Christus. Hij houdt ze niet achter de hand om ze ooit nog eens tegen ons te gebruiken. Dat is iets anders dan vergeten. Vergeten overkomt je. Maar niet meer gedenken: daar kies je voor. Kijk, vier maal Gods vergeving. Dat wil God met ons doen. Indien wij onze zonden belijden, Hij is getrouw en rechtvaardig, om ons onze zonden te vergeven en ons te reinigen van alle ongerechtigheid. Ons hart veroordeelt ons, maar Hij is groter dan ons hart!

5. God vergeeft uit genade, maar waarom doet Hij dat?

En tenslotte nog één vraag: God vergeeft mijn zonden uit genade, maar waarom doet Hij dat? Denk aan dat blaadje met rekensommen. Je verdient een 1, maar je krijgt een 10. Waarom zou een meester of een juf op school zoiets doen? Daar kun je natuurlijk heel lang over praten, maar ondertussen moet je niet vergeten om er maar gewoon blij mee te zijn. Dat slaan we nog wel eens over met elkaar. We vinden het zo gek, dat God onze zonden wil vergeven, we snappen er niks van! Wie laat er nou zijn eigen Zoon doodgaan om onze zonden te vergeven? En we praten heel lang over de vraag 'waarom doet God dat?', maar ondertussen vergeten we om er maar gewoon blij en gelukkig mee te zijn. Om Gods genade gewoon als een cadeau aan te pakken en zijn genade maar gewoon over ons heen laten komen. En we kunnen heel lang praten over de vraag 'waarom doet God dat met ons?'. Maar ik denk, dat we het nooit zullen begrijpen. Want God is echt groter dan ons hart. Hij is meer dan ons diepste denken peilt. Onpeilbaar in verstand, onmeetbaar in meedogen. Dat is God. En ik kan in een preek als deze wel proberen om er iets van te laten zien, met zo'n blaadje rekensommen. Misschien begrijpen we het dan ietsje meer, maar Gods genade is geen rekensommetje. Als het wel zo zou zijn, dan zouden we kunnen zeggen: ja, logisch, God moet wel vergeven, zo moet het wel gaan. Maar God is nergens toe verplicht. Hij is aan niets of niemand gebonden. Ook niet aan onze menselijke rekensommetjes. Er was eens een filosoof die zei: God vergeeft, dat is nou eenmaal zijn vak, Hij is het nou eenmaal aan de mensen verplicht. En dan heb je er weinig van begrepen. Want het enige dat je begrijpen moet, is dat het onbegrijpelijk is. En dat betekent dat het enige wat we ooit kunnen zeggen is: God moet wel ontzettend veel van ons houden, als Hij dit allemaal voor ons wil doen. Hij moet ons wel heel speciaal vinden en heel erg de moeite waard. Wij zijn Hem zelfs het leven van zijn Zoon waard. En om die liefde van God gaat het nou. Ongedacht en ongekend. Niet te beredeneren, maar alleen maar om stil van te genieten. En doe dat nou maar. Dus, laten we maar ophouden met praten en er gewoon over gaan zingen!

Amen.

1 Ontleend aan Jerry Bridges, Genade, hoofdstuk 3.

Gebed 1

Heer,

ontferm u over ons. Want wij mensen, wij zijn vaak zo hard. Hard voor elkaar. Hard voor onszelf. We dragen elkaar onze fouten na. We veroordelen elkaar erom. We veroordelen onszelf erom. Heer, ontferm u dan over ons. Laat ons de weldaad van uw genade mogen ervaren. Open voor ons uw ruime, onbegrijpelijke Vaderhart. U bent groter dan ons hart. Dat is onze enige hoop. Dat is onze enige redding. En zo, Heer, ontferm u over ons. Laat ons over ons stralen het licht van uw goedheid. Laat schijnen in ons leven de zon van uw genade. Open ons hart, open ons leven voor uw inspirerende aanwezigheid. En maak ons bereid door de kracht van uw heilige Geest om mens te zijn in uw naam. Dat is ons gebed in Jezus' naam,

Amen.

Gebed 2

Vader in de hemel,

hoe groot moet u wel zijn om zelf de prijs te betalen voor uw genade. Het leven van uw eigen Zoon is uw opgespaarde liefdeskapitaal dat u nu alleen maar meer wilt uitdelen. Vandaag aan ons. Vader, help ons het aan te nemen, zonder argwaan en achterdocht, maar blij en verwonderd over uw liefde. En help ons ook, Vader, om van de boodschap van uw genade geen handeltje te maken, een transactie, een zakelijk gebeuren, dat verder buiten ons hart omgaat. Doe ons het wonder ervan ervaren. Doe de hele wereld de grootheid van uw Vaderhart kennen. We hebben het samen in deze wereld zo hard nodig, de boodschap van onverdiende genade, in deze prestatie-maatschappij, waar mensen op hun tenen moeten lopen, waar je niet loskomt van je verleden. U gunt mensen een nieuwe kans. U geeft ons een nieuw leven. U leidt ons uit de duisternis van onze zonde naar het licht van uw genade en ontferming. Leer ons leven in dat licht. Leer ons elkaar bezien in dat licht. Want niet alleen wij mogen staan in de lichtkring van uw genade, ook de ander mag dat, met wie hij of zij is, met zijn zonden, gebreken, tekortkomingen en overtredingen. Here God, wees zo met uw genade en liefde aanwezig in deze genadeloze wereld. Dat is ons gebed, dat we bidden in de naam van Jezus. In Hem ligt het allemaal voor ons opgeslagen en weggelegd: uw liefde, uw vergeving, uw genade, uw heil voor ons mensen. Doe ons Hem kennen, onze Here Jezus, met heel ons hart, heel onze ziel en al onze krachten. Beziel ons daarvoor met uw Heilige Geest. Dat vragen we om Jezus' wil, uit genade alleen,

Amen!

Terug naar

Terug naar Preken die Spreken
border

http://www.prekendiespreken.nl/
Heeft U vragen of opmerkingen, mail naar