Gebed van Jabes

Thema:	Gebed van Jabes
Tekst:	1 Kronieken 4: 9-10
Tekstgedeelte(n):	1 Kronieken 4: 1-15 (eventueel: Filippenzen 4: 4-9)
Door:	Ds. Ton de Ruiter (destijds predikant gereformeerde kerk vrijgem. Enkhuizen)
Gehouden te:	Enkhuizen op 12 januari 2003
Benodigd:	Kaartjesblad met het gebed van Jabes. Printen, kopiëren (op een stevig papiersoort) en vervolgens knippen / snijden tot kleine kaartjes. Die kunnen bij het uitgaan van de kerk uitgedeeld worden aan oud en jong om het verzoek (in de preek gedaan) te onderstrepen. Download Acrobat Reader

Aanwijzingen voor de Liturgie

Votum en zegengroet
Ps. 67: 1-3 (toelichting: zie hierin Gods plan: Israël zegenen, opdat zo de volken iets van God zullen zien)
(Morgendienst: Wet)
(Ps. 147: 2)
Gebed
Lezen: 1 Kronieken 4: 1-15
Opmerkingen naar aanleiding van deze schriftlezing
(eventueel lezen: Filippenzen 4: 4-9)
Gez. 5: 1-2, 5-6, 10 (biddend zingen)
Tekst: 1 Kronieken 4: 9-10
Preek
Gez. 5: 3-4, 7-9 (biddend zingen)
(Middagdienst: Geloofsbelijdenis: 12 artikelen of Nicea)
(Lied 75: 1-3)
Gebed
Collecte
Lied 75: 11, 14-15 of Ps. 31: 11-12, 14
Zegen

Opmerkingen na de schriftlezing 1 Kronieken 4: 1-15

Saai gedeelte - als je dat 's avonds op de bank zit te lezen heb je de neiging om de afstandsbediening van de TV te pakken.
Twee opmerkingen:

1. Voor die mensen die genoemd worden van belang. Het zijn de bewijzen dat ze van Juda afstammen. Je weet welk erfdeel van jou is (jubeljaar!).
2. Het is na de lijst van afstammelingen van Juda in hoofdstuk 2-3 een stel overgebleven namen en geslachten die nog niet genoemd waren. Zeg maar een stel losse gegevens over afstamming.

Nu is het opvallend dat in die bonte verzameling van wat losse gegevens ook ineens Jabes genoemd wordt en die wat uitgebreider. Het was blijkbaar een opvallend persoon geweest in zijn dagen. Daarom het vermelden waard.
Aan zijn gebed willen we aandacht geven.

Preek

Jabes was de aanzienlijkste onder zijn broers, in zijn familie in zijn tijd.
Groot Nieuws Bijbel: de belangrijkste. Staten Vertaling: de heerlijkste.
Dus tussen al zijn broers stak hij boven hen uit. Meest wijs, meeste invloed, meeste rijkdom. Waarschijnlijk in alle opzichten viel het op: God had hem meer gezegend dan de anderen.
Waarom? Dat hebben broers en anderen misschien weleens gevraagd.
Antwoord: nou, dat mag God toch weten. Hij bepaalt hoeveel gaven ieder krijgt. En dat is zo.
Maar bij Jabes is het eigenlijk voor heel veel mensen duidelijk: dat komt door zijn manier van leven en bidden.
Hij leefde zo dat God hem extra zegende, meer dan zijn broers.
Bijzonder, dat iemand die allerlei gegevens uit geslachtsregisters verzamelt er niet omheen wil. Dit van Jabes wilde hij er ook gewoon bijzetten. Jabes was ook een opvallend en bijzonder lid van de familie Juda, onder Juda's nakomelingen.
Jabes leefde anders dan bijvoorbeeld Etam, verzen 2-3: ... [ Lezen: 1 Kronieken 4: 2-3 ]
En het andere was - voor iedereen duidelijk - zijn gebedsleven. Hij wordt getypeerd in dat korte gebed.
Dat is best bijzonder - dat aan iemands naam een gebed vastzit. Stel je voor: mensen hebben het over jou en dan zeggen ze: o ja, die bad altijd dáárvoor, dat was zijn hartenwens en dat bleek altijd weer. Hij of zij bad daar om met die en die woorden. Soms zijn er van die mensen.

Misschien is dat bij u ook wel zo dat uw kinderen zeggen: 'papa of mama, die vinden dit of dát altijd het belangrijkste - dat hoor je heel vaak in hun bidden'. Of dat anderen van u zeggen: 'ja, hij of zij, die wilde altijd erg graag... daar bad hij of zij ook vaak om'.
Bij Jabes was het zo. Iedereen wist het en kende zijn verlangen en gebed.

Wat wilde hij dan?
Nou, kort gezegd: hij wilde leven voor God.
En dat zei hij altijd op een wat prikkelende manier in z'n gebed. Hij had een gebed en dat leek op het eerste gezicht wat hebzuchtig en ik-gericht. Maar als je goed keek, zag je dat het een heel geestelijk man was.
"Heer, wil mij toch overvloedig zegenen". Dat lijkt wat hebberig. En wij hebben de neiging misschien te denken: kun je zo wel bidden? Moet je niet tevreden zijn met enkele zegeningen. Als de Here je wat minder geeft, is het toch ook goed (dagelijks brood is toch al genoeg).
Maar Jabes bad gewoon: "Heer, wil mij toch overvloedig zegenen".

Je kunt zeggen wat je wilt, maar hieruit blijken in ieder geval drie dingen:

1. Jabes geloofde in ieder geval in Gods macht. Dat God overvloedig kan zegenen. Dat er bergen zegeningen in de hemel klaarliggen.
2. Vervolgens wist Jabes: God wil het ook geven. Diepe overtuiging - anders zou Jabes dit niet tot zijn levensgebed, z'n dagelijks gebed maken. Jabes verwacht dus ook veel.
3. Jabes is er van overtuigd dat bidden zin heeft. Hij bleef dit vragen totdat hij het ging merken dat God het gaf. Aanhoudend gebed in het vertrouwen dat God het zal doen (hoe dan ook).

Jabes - ja, die naam. Zo noemde zijn moeder hem bij zijn geboorte. Het was een zware bevalling geweest. Misschien heeft ze er wel wat aan overgehouden.
Pijn, smart, dat is in het hebreeuws: Azeb. De moeder wilde de jongen natuurlijk geen Azeb noemen. Maar de herinnering aan die moeilijke geboorte wilde ze toch wel vasthouden. Toen speelde ze wat met de medeklinkers en toen veranderde ze Azeb in 'Jabes', maar de link naar de pijn van de geboorte legde ze door erbij te zeggen: 'want, ik heb veel pijn (Azeb) om hem gehad. Om hem veel geleden'.
Maar met 'Jabes' - die andere volgorde van de klinkers dus, heeft z'n moeder waarschijnlijk een verbinding willen leggen met een Aramees woord dat betekent: 'zich haasten, zich inspannen'. Zo wilde ze met die naam haar jongen meegegeven: "span je in, om geen pijnbrenger voor andere mensen te zijn, zoals bij je geboorte. Pas op dat je geen ongelukskind wordt".
Ongelukskind - zo wilde ze haar kind niet noemen. Dat doe je toch niet als moeder?
Alhoewel - ik ken een moeder die dat wel deed: Rachel, de vrouw van Jacob, noemde haar tweede zoontje zo, vlak voordat zij stierf in het kraambed: Ben-Oni = ongelukskind. Maar vader Jacob wilde niet dat zijn zoon die naam zou dragen. Hij geloofde in de Here God en noemde zijn zoontje juist andersom: Benjamin, zoon van mijn rechterhand, of: gelukskind. Dwars tegen het onheil in, dat Rachel (zijn liefste vrouw) stierf, beleed Jacob zijn geloof.
Waarschijnlijk deed de moeder van Jabes dat ook zo met de naam Jabes = hij die zich haast of inspant. Jabes, zei ze daarmee: span je in om niet weer een onheilbrenger te worden in je leven. Dat ben je zomaar. Pas op. Je veroorzaakte veel pijn (Azeb), bij je geboorte. Pas op, Jabes, haast je, span je in om niet weer een oorzaak van pijn en verdriet te worden.
Dat is waarschijnlijk de bedoeling. Daarom speelde z'n moeder met die letters. Jabes - wat een diepe en mooie boodschap zit er aan die naam. Ook dat was algemeen bekend en wordt zo in het geslachtsregister opgenomen.

En Jabes, bij het groter worden, maakte zich die les van zijn naam eigen. Hij zette alles op alles om geen ongeluksbrenger te worden, geen pijnveroorzaker. Hij spande zich in. Maar hij leerde mogelijk al vroeg: zonder God lukt het me niet. Zonder God ben ik een egoïst. Als God me niet bewaard, breng ik zomaar pijn of verdriet aan anderen: Here, help! Wil mij toch overvloedig zegenen. Waarom? Opdat ik tot een zegen voor anderen zal zijn. Dat is dus helemaal niet egocentrisch. Dit is in de lijn van Gods plan met mensen.

Vervolgens bad hij: Wilt u mijn gebied uitbreiden, dat is: mijn invloed als zegenbrenger groter maken.
In zijn tijd moest het land voor een deel nog veroverd worden op de Kanaänieten. Het goddeloze Kanaän moest helemaal onder het beheer van Israël en zo onder het koningschap van de Here komen. Daarom: maak mijn gebied groter. Geef Here, dat mee door mij Uw koninkrijk verder komt. Ja, als U mijn gebied groter maakt, dan betekent dat dat het land Kanaän meer geheiligd wordt, meer toegewijd wordt aan U. Want als u mij groter gebied geef, dan is er over dat gebied een gelovige de baas. En dat kleurt dat gebied. Personeel en mensen die in dat gebied werken en leven krijgen te maken met deze gelovige baas. En hun leven wordt mee gekleurd door de principes en wijsheid van de baas. Het gebied wordt een stukje koninkrijk van God.
Net als onze huizen stukjes zijn van Gods koninkrijk op aarde, omdat God u er koning over laat zijn. Jongens en meisjes: jij mag in jouw kamer de baas zijn (binnen bepaalde regels van je ouders natuurlijk): maar jouw kamer is van jou en jij bent van God, dus is jouw kamer een stukje koninkrijk van God. Wees zo maar de baas in je kamer. Mooie opdracht. Vaders en moeders, je mag vragen om meer goede invloed te mogen hebben op je kinderen. Zodat je kinderen ook echte Jabessen worden - zegenverspreiders, heil- en vreugdebrengers en zich daarvoor inzetten. Leef ze dat maar voor!
Daar mag, ja moet je ook vandaag om bidden.
In onze bedrijven of in onze banen, mogen we best om carrière vragen om vooruitgang, meer winst, meer invloed, groei, een hoger functie. Maar doe het dan wel als een Jabes. Om daardoor meer mogelijkheden te krijgen om Gods koninkrijk te bevorderen. Om tot een zegen te zijn voor meer anderen. Om meer anderen meer van God te laten merken of te laten weten. 'Heer, zegen me overvloedig en vergroot mijn gebied, mijn impact op anderen'.

Dit gebed zegt veel over Jabes. Hij wil leven voor God, voor de God van Israël (die riep hij aan, vertelt vers 10 nadrukkelijk). Hij wil graag door die God overvloedig gezegend worden om ook voor anderen tot een overvloedige zegen te zijn. Dat wil hij.

Mooi hè, zo'n gebed.
Jabes is echt een kind van God, die wil leven voor God. Vol vertrouwen op God zoekt hij het koninkrijk van God als eerste.
Dat geeft hij duidelijk aan in zijn gebed. Here, help, zó alleen kan ik een echte Jabes zijn: iemand die geen onheil meer brengt, ongeluk of pijn of verdriet in het leven van anderen, maar zegen! Heerlijk, broeders en zusters, wat een heerlijke man, broeder is deze Jabes!!

Nou, zo heeft ook God van Jabes genoten. Toen God naar hem keek en hem zag leven en hem hoorde bidden, ging Gods hart open en ook Gods handen. En God gaf aan Jabes wat deze Jabes vroeg. En Jabes werd de belangrijkste, de meest geziene, de aardigste, de heerlijkste mens onder al zijn broers (net zo iemand als Job, waar God ook zo'n vreugde aan had). Prachtig, toch. En de hele familie erkende dit. Het werd opgenomen in dat familieboek met al die gegevens over allerlei neven en nichten en andere afstammelingen van Juda.

Jabes geloofde: God heft ons uit Egypte geleid, bevrijd, om ons te zegenen, overvloedig te zegenen. Dat is Gods plan. In Israël zullen alle geslachten der aarde gezegend worden! (Psalm 67 zingt er van). Jabes geloofde dat. En hij bad er om. En God zei: jou zal geschieden naar je geloof. Je ontvangt overeenkomstig je leven en je gebed die samen een eenheid zijn.

En Jabes vraagt daarna: 'laat uw hand met mij zijn'. Is dat hetzelfde vragen met andere woorden? Ik denk dat je het als volgt moet zien: Jabes weet: als mijn invloed, mijn macht groter wordt, als ik een hogere positie krijg - dan kan ik zomaar hoogmoedig, op een verkeerde manier trots worden (mezelf op de borst gaan slaan). Heer, laat Uw hand alstublieft met mij zijn. Bescherm en bewaar me voor mijn zondige hart. Laat niet toe dat ik alsnog een egoïst wordt. Waarschuw me. Trek me daarvan terug. Hou me steeds vast, dichtbij U. Dan alleen kan ik een echte christen blijven bij voorspoed en op hogere posities en als ik rijker wordt. Dan alleen blijf ik een zegenverspreider en word ik niet alsnog een pijnbrenger voor anderen. Heer, help - laat Uw hand met mij zijn.

En er is ook een vijand - satan - die zal proberen onheil in mijn leven te brengen waardoor ik down en mogelijk geestelijk dor en droog wordt en dan met al uw zegeningen weinig zal doen (het voor mezelf hou). Daarom: weer van mij het kwade, zodat mij geen smart treft. Geef me gezondheid en alles om echt voor U te leven en voor mijn naasten tot een zegen te zijn. Bewaar me ervoor dat ik alleen uw zegeningen gebruik om er zelf lekker van te leven. Ja, ik mag genieten van wat U geeft, maar Ik wil vooral leven voor U en Uw koninkrijk.
En God gaf hem wat hij vroeg.
God is goed en hoog te prijzen.

Even een opmerking, broeders en zusters, jongens en meisjes:
Nee, soms of vaak gaat God ook wel andere wegen met zijn kinderen. Door ziekte heen of door moeiten en smart. Soms door dalen van duisternis. Maar Hij wil ook dan overvloedig zegenen. Meer geestelijke zegen geven, waardoor je je ziekte kan dragen tot eer van Jezus, jouw Koning en Verlosser.
Ook zo wil God vaak ons gebied vergroten, onze invloed op anderen vergroten via armoede of via tegenslagen, rampen, ziekten, rouw. Maar zegenen wil Hij, overvloedig. Om ook dan tot een zegen voor anderen te zijn. Vaak kun je als je zelf moeiten meemaakt, tegelijk dieper in iemands hart doordringen. Je woorden hebben meer impact. Zo werkt God ook vaak. Ook dan wil Hij bij je zijn en overvloedig zegenen.

Nu wil ik u allen vragen op deze zondag: bid dit gebed van Jabes deze week elke dag, met aandacht en eerbied, en met deze preek in uw achterhoofd. Bid dit gebed - elke morgen, en draag dat gebed met je mee en bidt het geregeld nog eens. U krijgt van mij een mooi kaartje om in je zak te steken of om in je agenda te leggen of om aan de koelkast te plakken.
Bidt dit gebed. Probeer als een Jabes te zijn. Heer, zegen me - geef me meer mogelijkheden om positieve invloed op anderen te hebben. Help me. Laat uw hand met me zijn, zodat ik ook de mogelijkheden die U geeft, zie en gebruik.
Als je zo bidt met dit gebed van Jabes, zul je het deze week waarschijnlijk merken (net als ik en anderen) dat je verwachtingsvoller wordt - en wie weet - grote kans dat de Here je gebied gaat uitbreiden. Hou dat eens een poosje vol om zo te bidden. En als je wat mag merken van verhoring - laat het weten, aan mij, aan elkaar.

Zo wil ik u, of liever: zo wil God u dit gebed van Jabes in handen drukken. Gebruik het maar. Overdenk het maar. En laat je verwachtingsvoller maken tegenover de Here. Vraag maar gerust, vrijmoedig: "Heer, wil mij overvloedig zegenen, opdat ik tot een zegen voor anderen mag zijn. Wil mijn gebied vergroten en laat Uw hand met me zijn. Weer van mij alle kwaad, opdat ik niet verlamd word als zegenverspreider".

Ten slotte: gefeliciteerd, broeders en zusters, jongens en meisjes, dat we familie mogen zijn van broeder Jabes. Ja, echt. Hij is een mooie geestelijke broer van ons. Want hij en wij, we zijn kinderen van dezelfde God en Vader. En dankzij de Here Jezus mogen we in dezelfde mentaliteit leven en bidden en bezig zijn. Gefeliciteerd.

Amen.