Let goed op dat je niet opzettelijk zondigt, maar leef oprecht met de Here

Thema: Let goed op dat je niet opzettelijk zondigt, maar leef oprecht met de Here
Tekst: Hebreeën 10: 26-27
Tekstgedeelte(n): Hebreeën 10: 16-39
Door: Ds. Ton de Ruiter (destijds predikant gereformeerde kerk vrijgem. Enkhuizen)
Gehouden te: Enkhuizen op 18 januari 1998
Extra: Samenvatting

Aanwijzingen voor de Liturgie

Votum en zegengroet
Ps. 32: 1, 4 (na zingen: laatste twee regels van vers 1 nog eens lezen en zeggen: in deze dienst gaat het over de oprechtheid tegenover de Here en elkaar)
(Ochtenddienst: Wet)
(Ochtenddienst: Ps. 32: 5)
Gebed
Lezen: Hebreeën 10: 16-39
Ps. 17: 1-3 (Oprechtheid is zo belangrijk dat het zelfs als pleitgrond in het gebed kan gaan functioneren)
Tekst: Hebreeën 10: 26-27
Preek
Ps. 26: 1-2, 5-6
(Middagdienst: Geloofsbelijdenis: Gez. 3)
Gebed
Collecte
Ps. 84: 6 (weer 'oprechtheid') of Lied 177: 1-2, 5-6
Zegen

Onze tekst kan je een beetje onrustig maken. Als je opzettelijk zondige dingen doet, dus als je weet dat God iets niet goed vindt en je doet het dan toch - bewust, uit vrije wil - dan is het goed mis: geen offer / vergeving.
Dat kan onrustig maken. Want waarschijnlijk hebben we allemaal weleens iets gedaan, terwijl we wisten dat het zonde was. Is er dan geen vergeving?
Nee! TENZIJ... , tenzij we er daarna diep spijt, berouw over hebben en dat ook belijden. Dan is er vergeving voor de zwaarste zonden. Dat leert de Bijbel ons duidelijk.
Waar het nu om gaat is: dat onze tekst ons bepaalt bij een heel belangrijk verschil tussen zonden.
Alle zonden zijn erg. Maar de Here vindt opzettelijk zondigen echt verschrikkelijk. Dat voelt Hij aan als een opzij zetten van Jezus. En dat kan God de Vader niet hebben. Dan worden we onoprecht tegenover Hem en dat is iets waar Hij bijzonder gevoelig voor is. Net als wij. Onoprechte en oneerlijke mensen - daar kunnen ook wij niets mee. Nou God ook niet. Hij wil mensen met een waarachtig hart (vers 22).
De Here waarschuwt ons in onze tekst voor die gevaarlijke zonde van onoprechtheid. En deze zonde kunnen ook wij zomaar doen. Samen willen we ons laten waarschuwen.
Onze tekst roept ons op:

Let goed op dat je niet opzettelijk zondigt, maar leef oprecht met de Here

Want

  1. God maakt onderscheid tussen onbewuste zonden en bewuste zonden
  2. Niets is zo erg als onze Here Jezus laten praten (bewust zondigen)

1. God maakt onderscheid tussen onbewuste zonden en bewuste zonden

Twee mensen kunnen precies hetzelfde gedaan hebben. Maar de een deed het expres en de ander deed het zonder opzet. We voelen aan dat daar verschil tussen zit. Daar houden rechters rekening mee. En terecht.
Een voorbeeld. Een tijd geleden waren er een stel jongeren in Leeuwarden; ze hadden teveel gedronken en gooiden alle fietsen die ze tegenkwamen in de gracht. Een man zei er wat van: "jongens, zijn jullie gek. Hou daar mee op!". Maar die jongens reageerden: "Waar bemoei je je mee?". En ze begonnen de man te stompen en te schoppen; ze sloegen hem in elkaar en trapten hem zelfs zó dat hij stierf. Verschrikkelijk. De jongens werden opgepakt en kregen van de rechter een straf opgelegd.
In diezelfde tijd gebeurde er een moord in Limburg. Maar die dader kreeg een veel zwaardere straf dan de jongens in Leeuwarden. En meerder mensen vroegen zich af: hoe kan dat? Waren de rechters zo verschillend? Nee.
Het verschil in straf had alles te maken met de vraag hoe het tot de moorden kwam. In Leeuwarden was het niet de bedoeling geweest om de man te doden. Het was dwaas wat er gebeurde (alleen het teveel alcohol is al dwaas); maar het was geen moord met opzet, met voorbedachten rade.
In Limburg lag het anders. De dader had bewust, toen hij van huis ging, een mes bij zich gestoken. De rechter achtte bewezen, dat de dader bewust, opzettelijk, tot moord gekomen was. Het plan om iemand te gaan doden had hij van tevoren al in zijn hoofd. Daarom die veel zwaardere straf.

Rechters rekenen met het verschil tussen 'niet-opzettelijk' en 'wel-opzettelijk'. Dat maakt groot verschil. Een goede rechter zal altijd onderzoeken of iemand iets bewust, expres deed, of dat het gebeurde zonder het eigenlijk te willen.

Nou, met datzelfde onderscheid werkt de Here ook. Dat blijkt in onze tekst.
Zeg dus nooit: alle zonden zijn even erg. Dat is niet waar. Er is ook bij de Here een groot verschil tussen opzettelijk of niet-opzettelijk zondigen.
Dat is het eerste wat we hier leren!

Jongens en meisjes, dat begrijpen jullie ook. Als je een armbeweging maakt en je elleboog komt per ongeluk in het oog van een vriend (bijvoorbeeld bij sport), zodat die ander een blauw oog krijgt en z'n bril kapot gaat, dan is dat minder erg dan wanneer je expres die beweging maakt, om die ander te pesten.
Als je het per ongeluk, onopzettelijk deed - dan blijf je vrienden en je zorgt samen dat de schade hersteld wordt.
Maar als er opzet in het spel is, als je het bewust deed, dan ligt het anders. Dan is het moeilijker om vrienden te blijven.
Zo is het ook bij een auto-ongeluk. Neem maar aan dat die ander het niet voor z'n lol deed. Ga niet lopen schelden, maar regel de schade in alle vriendelijkheid.

Wij doen allemaal, ook wij christenen, dagelijks onopzettelijke zonden. We doen ze voordat we er erg in hebben, of we beseffen niet eens dat het zonde is. Ja, ook dan is het zonde en hebben we vergeving nodig van God en van onze naasten. Maar dan is vergeving veel vanzelfsprekender. Ja dan vergeeft de Here zondermeer en wij doen dat ook.
Ook alle zonden die we doen, maar die we zelf niet eens zien vallen hieronder. Die verborgen zonden herkennen we zelf niet eens en kunnen we ook niet belijden. Voor zulke zonden moest Jezus ook sterven, maar je mag zeggen: de Here schenkt zijn kinderen hiervoor "vanzelfsprekend" vergeving door Jezus Christus.
Door onopzettelijke zonden gaat de relatie niet kapot. Dan blijf je vrienden.
Dan mag je gewoon dagelijks bij God binnen blijven wandelen in de hemel (vers 19). Geestelijk. Door te bidden. Van alle zonden die wij onopzettelijk doen en alle schade die wij daardoor aanrichten - daarvan zegt Jezus: die betaal Ik. Kom maar. Door mijn bloed is er vergeving. Fouten en zonden zonder opzet, brengen de relatie met God niet in gevaar, niet onder spanning.
Zo is dat bij ons mensen ook. Als onze kinderen per ongeluk iets fout doen of kapot maken zonder opzet, dan is daardoor de relatie met ons niet verstoord. Het is wel verdrietig, maar de relatie ouder-kind blijft wel goed.

Zo doen wij allen meer zonden dan wij beseffen. Niemand van ons beseft volmaakt wat er allemaal zondig is in ons doen en laten. Dat worden we pas bij ons sterven of op de jongste dag. Dan, in Gods licht zullen we pas volmaakt beseffen hoeveel zonde er in ons leven en in onze aard / natuur was. Ons kennen hier is nog niet volledig.
Al onze daden zijn met zonden bevlekt, zegt de Heidelbergse Catechismus. Wij kunnen denken dat ze goed of volmaakt zijn, maar in Gods licht zitten aan onze beste werken altijd nog gebreken. Maar als het zonder opzet is, is daarvoor "zondermeer" vergeving door het bloed van Jezus Christus. En zijn het echt goede werken.

Het formulier van het Heilig Avondmaal zegt het zo:
Er zijn zonden, die "tegen onze wil in ons overgebleven zijn". Maar het is niet zo dat we daardoor geen kinderen van God zijn en niet aan het Heilig Avondmaal mogen.

God heeft ons, zondige mensjes, aangenomen als zijn kinderen. Dat wij niet volmaakt zijn weten God en Jezus. Net zo goed als wij weten dat onze kleine kinderen bijvoorbeeld bij het leren lopen geregeld zullen vallen, struikelen. Dat is niet erg. Maar als ze iets weigeren te doen, terwijl ze het wel kunnen - ja dan wordt het spannender.
Maar als we oprecht leven met de Here en niet expres zondigen - dan ligt de vergeving om zo te zeggen al klaar. Denk aan de kinderdoop: de vergeving voor alle zonden die je in je leven zult doen wordt dan al beloofd, ligt al klaar!
Dat is "heel vanzelfsprekend" voor alle zonden en tekortkomingen die tegen onze wil in ons leven zijn en zullen zijn. Volledig volmaakt zijn we straks pas. Door Jezus kunnen onze overgebleven zonden en tekorten ons niet scheiden van God.
Dat mag ontspanning, rust geven aan kinderen van God die oprecht leven met en voor de Here. Vanwege onopzettelijke zonden zal God nooit afstand van ons nemen, zal Hij ons nooit minder van zijn liefde geven.

2. Niets is zo erg als onze Here Jezus laten praten (bewust zondigen)

Maar met bewust of opzettelijk zondigen ligt het anders. Dat is gevaarlijk. Want dan is ons hart niet meer waarachtig, niet meer eerlijk en oprecht tegenover de Here. Dan horen we Jezus wel en weten we wel wat Hij wil, maar we laten Hem praten. En dat kan Vader niet hebben. (punt 2).

Opzettelijk zondigen is levensgevaarlijk. Hier staat: "Want... indien wij opzettelijk zondigen, terwijl we weten wat God zegt en weten wie Jezus, onze Heer, is - dat Hij zonden haat en er voor gestorven is - als we dan nog opzettelijk zondigen, dan blijft er geen offer voor de zonde over, maar... vers 27 [ Lezen: Hebreeën 10: 27 ]. Dat is de hel!

Dus: als we bewust zonden doen (dus: weten dat God het afkeurt en het dan toch doen) - dan dreigt de hel. Dan is niet vanzelfsprekend het offer van Jezus voor ons. Dan valt de vanzelfsprekendheid van de vergeving weg. Echt. Helemaal.
Dat staat heel duidelijk in onze tekst.

Ja, maar... iedereen doet toch wel eens iets wat verkeerd is (een zonde), terwijl je het weet... dus bewust, opzettelijk.
Iedereen? Dat weet ik niet. Ik weet dat er christenen zijn die wel eens opzettelijk zondigen. En dat ik het ook wel eens gedaan heb. Maar zeg niet te gauw dat iedere christen dat geregeld wel doet, en dat dat normaal is. Want dat is niet zo. Er zijn genoeg christenen die als ze ontdekken dat iets zonde is het echt wegdoen. Ze willen niet doen wat hun hemelse Vader verdriet doet en kiezen er dus nooit voor. Ga 'bewust zonden doen' alstublieft nooit als normaal zien.
En zelfs al zou iedere christen het doen, dan nog zegt onze tekst: het is levensgevaarlijk. Pas op. Verzet je daartegen. Doe dat niet!

Want vergeving is dan echt niet meer vanzelfsprekend. Opzettelijke zonden worden nooit vanzelfsprekend vergeven. Berouw en bekering moeten er dan zeker zijn en afstand nemen van wat je deed en weer echt helemaal gericht willen zijn op God. Je moet weer echt serieus bidden: Uw Naam, Uw koninkrijk, Uw wil - daar wil ik voor leven.
Bij berouw en bekering is er vergeving; ja, ook voor opzettelijke zonden. Daar is de hele Bijbel duidelijk over. Even duidelijk leren we dat er zonder berouw en bekering geen vergeving is. De geschiedenis van Israël laat dat zien. En ook Jezus zegt zulke dingen die in onze tekst staan.

Laten we ons laten waarschuwen. Opzettelijke zonden verstoren uw relatie met God. Dan laat je immers God en Jezus praten. Dan moet het eerst uitgepraat worden voordat de Here met je verder wil.
Dat is bij ons ook zo. Stel je voor: één van uw huisgenoten laat "per ongeluk" een aantal mooie borden kapot vallen - dat is jammer, maar de relatie blijft nog wel goed. Maar als die huisgenoot met uw borden gaat lopen gooien, zodat ze kapot gaan - dan moet er echt gepraat worden.
Wie bewust huisregels aan zijn laars lapt, brengt de relatie onder spanning en op den duur wordt het de vraag of die ander wel in hetzelfde huis kan blijven. Samen verder leven kan dan alleen als er nadrukkelijk welgemeend gezegd wordt: "ik heb verkeerd gedaan; ik had zo niet moeten doen, vergeef me alstublieft. Ik wil vanaf nu ook anders doen". Dan wordt de relatie hersteld... Als het uitgepraat wordt.
Opzettelijke zonden brengen een muur tussen ons en God. En God haalt die muur alleen weg als er oprechte terugkeer is. Daar moet je dan ook tijd voor nemen.

Net als David. Hij zondigde bewust met Batseba; en zeker daarna met het grof vermoorden van Uria. Toen God hem wakker schudde nam hij uitgebreid tijd om schuld te belijden en God om genade te smeken. Hij wist: vergeving is nu niet vanzelfsprekend, zoals er in andere tijden voor David vanzelfsprekend vergeving was bij God.
Meestal kon hij zingen Psalm 17 en Psalm 26: "O Heer ik ben uw knecht, mijn wandel is oprecht, mijn doen en laten is naar uw gebod". David leefde meestal oprecht, als een rechtvaardige. Nee, niet zonder zonden. Maar wel zonder opzettelijke zonden; met liefde voor de Heer, en er op gericht te leven zoals de Here wil. Zo ben je een rechtvaardige. En voor de nog overblijvende onbewuste en ongewilde zonden is er vergeving bij God, dagelijks, vanzelfsprekend.
Maar met Batseba en Uria; toen speelde David met zijn leven. Op dat moment was er echt geen vergeving voor hem! Pas toen hij het beleed met diep berouw.

Zo is het met ons ook. Ook met mij. Een voorbeeld.
Een tijdje geleden. Het was laat. Ik was te hangerig om naar bed te gaan. Ik ging wat zappen. Al flitsend van de ene naar de andere zender: ineens een sterk erotische film op het scherm. Volop seks om de seks.
Ik keek even. Ik voelde aan: dit moet ik niet doen. Ik bevuil mijn ogen en mijn geest. Ik doe hiermee de Heilige Geest in me verdriet.
Toch bleef ik een poosje kijken. Ik had ook een reden klaar: ik ben tenslotte dominee, en ik moet ook weten wat er in de wereld te koop is, nietwaar? Jawel. Maar ondertussen liet ik me wat opwinden en prikkelen door andere vrouwen. Iets wat de Here gewoon verbiedt: zonde noemt; overspel. Ik wist het. En toch. Ik deed het tegen beter weten in.
Na een paar minuten werd het me te gek. Ik deed de TV uit en voelde ineens: ik heb daarnet de Here Jezus laten praten. Hij verbood het. Maar ik bleef kijken. De Geest liet me weten: het is niet goed. Maar ik deed het toch.
Toen ben ik op mijn knieën gegaan om het echt als zonde en ontrouw aan Hem te belijden en nadrukkelijk om vergeving te vragen. Ik voelde ineens: dit heeft te maken met onze tekst.
Ik was bewust ontrouw geweest aan mijn verlosser en Heer en aan mijn vrouw (overspelig). Ik wist dat het verkeerd was en toch....

Het klinkt u misschien wat zwaar in de oren. Maar ik voelde opeens dat opzettelijke zonden echt erg zijn, zoals onze tekst ook zegt.
En ook klein lijkende zonden, oneerlijkheidjes, bedriegerijtjes, je mooier voordoen dan je bent, het kunnen van die verschrikkelijke opzettelijke zonden zijn. Van die kleine maar in Gods ogen erge zonden, die we doen terwijl we aanvoelen dat God het niet wil. Je gaat dan tegen je geweten in; tegen Gods Geest die in je spreekt.
Dan laat je God en Jezus praten. En niets is zo erg als dat, zegt onze tekst!

Broeders en zusters, jongens en meisjes, let op jezelf. Wees bang voor opzettelijke zonden en als je er toch in valt, laat ze dan nooit lang voortbestaan. Wees er op gericht trouw, oprecht en eerlijk met de Here uw hemelse Vader te leven.

Amen.

Terug naar

Terug naar Preken die Spreken
border

http://www.prekendiespreken.nl/
Heeft U vragen of opmerkingen, mail naar