Zonde - Ziekte - Genezing (Deel 4: Echte gemeenschap is helen door te delen)

Thema: Echte gemeenschap is helen door te delen
Tekst: Jakobus 5: 15b; Jakobus 5: 16a
Tekstgedeelte(n): 1 Johannes 1: 1 - 2: 11
Jakobus 5: 15b
Jakobus 5: 16a
Door: Ds. J. Haveman (predikant gereformeerde kerk vrijgem. Hattem-Noord)
Gehouden te: Roodeschool op 2 februari 2003
Opmerking RJCV:

De prekenserie Zonde - Ziekte - Genezing bestaat uit:
1: Mar09v14 - Bezeten!
2: Mar09v14-2 - Wie is er echt ziek?
3a: Jak05v14 - Het wonder van de genezing op het gebed (1)
3b: Jak05v14-2 - Het wonder van de genezing op het gebed (2)
4: Jak05v15b - Echte gemeenschap is helen door te delen

De delen dienen in serie gelezen te worden.

Extra: Inleiding op de prekenserie: Zonde - Ziekte - Genezing.

Aanwijzingen voor de Liturgie

Votum (door gemeente gezongen: Ps. 121: 1) en zegengroet (door preeklezer uitgesproken)
Schuldbelijdenis
Ps. 130: 1-2
Genadeverkondiging
Ps. 130: 3-4
Lezen: 1 Johannes 1: 1 - 2: 11
Ps. 38: 1-3, 5, 9, 11
Tekst: Jakobus 5: 15b; Jakobus 5: 16a
Preek
Ps. 32: 2, 5
Wet
Ps. 19: 5
Gez. 19: 1, 4
Zegen

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus,

Sebrenica. Het woord alleen al doet menig mens huiveren. Het roept beelden op van opeengepakte mannen, vrouwen en kinderen op de vlucht voor de Servische bezetter. Beelden ook van Nederlandse blauwhelmen die hen moesten beschermen. En die galant hielpen met instappen in vrachtwagens om de vrouwen en kinderen naar veiliger oorden te brengen. Maar die niet tegen konden houden dat duizenden mannen door de Serviërs werden afgevoerd en later zelfs als beesten afgeslacht.

Sebrenica. Het is een nationale ramp geworden die doet herinneren aan de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog. Ons land, in ieder geval de politiek en het leger, heeft er een trauma aan over gehouden. En iedere herinnering aan het falen in Sebrenica achtervolgt ons. Het ene onderzoek volgde op het andere. Het Kabinet Kok viel op de valreep over dit beladen onderwerp. En een enquêtecommissie bracht een rapport uit, om een antwoord te vinden op de vraag wie er verantwoordelijk was voor het falen.

Sebrenica. Waarom achtervolgde -en achtervolgt- dit thema ons toch steeds? Waarom wordt het zo belangrijk gevonden? Waarom kunnen we niet gewoon zeggen dat het verleden tijd is, en dat we dat nu ook maar eens moeten vergeten? Over en uit?
Ik denk dat het komt omdat we om de schuldvraag heen lopen. De legerleiding schuift het af op de politiek en de politiek op de legerleiding. Maar zolang iedere betrokkene weigert ronduit te erkennen dat hij schuld heeft aan het falen, mee schuldig is aan het niet voorkomen van de moord op duizenden moslimmannen, zolang er om die schuldvraag wordt heen gedraaid, zal Sebrenica als een molensteen om de Nederlandse nek blijven hangen. Want alleen het erkennen van schuld geeft ruimte voor heling, herstel, verzoening. Bij de moslimvrouwen en kinderen die er levenslang aan herinnerd worden dat hun man of vader is omgekomen. En bij de Nederlanders die er direct bij betrokken waren en die ook levenslang dat beeld van Sebrenica bij zich dragen.

Maar ja, wie doet dat: erkennen dat hij of zij (mede) schuldig is aan de moord op duizenden mensen? 'Ik kon er niks aan doen, want hij...' 'Ja, maar mij kun je ook niet verwijten dat ik verantwoordelijk was, want zij...' Niets is er aantrekkelijker dan je schuld afschuiven. Vanaf de zondeval zijn mensen daar al goed in geweest. Adam schoof het af op Eva, en Eva op de duivel. En sindsdien dragen we de herinnering aan de val in het Paradijs als een loden last - ja: totdat er Iemand was die de schuld wél op Zich nam, die de schuldvraag niet ontliep maar de volledige verantwoordelijkheid voor alle malaise voor zijn rekening nam. Hij offerde er zijn leven voor op het kruis van Golgota en onderging de toorn van God op de zonde. Toen en daardoor is er herstel, heling, verzoening gekomen. En sindsdien drukken de zonde en de gevolgen van de zonde nog wel zwaar op ons, maar er is tegelijk wel toekomstperspectief, kunnen we wel verder, is er wel rust gekomen in ons hart, de rust door de zekerheid dat het goed is in de verhouding tot de Vader in de hemel.

Het thema is:

Echte gemeenschap is helen door te delen

Het wonder van de kerkelijke gemeenschap is dat iedere gelovige verbonden is aan Jezus Christus en in de Here ook aan elkaar. Dat is geen keuze maar een feit! Als je zegt dat je bij Jezus hoort, dat je van Hem bent, dat je zijn kind wil zijn, dan zit je daarmee gelijk vast aan al die anderen die dat ook zeggen. Geloven in je eentje, geloven los van een kerkelijke gemeenschap, is onmogelijk. Als je denkt dat het wel kan, heb je niet begrepen wat geloven is: geloven is geen privé-zaak maar een volksgebeuren. En dat is ook nodig. Wel eens een gans of zwaan alleen naar het Noorden of Zuiden zien trekken? Zo'n beest is ten dode opgeschreven - hij zal het nooit halen maar de weg kwijtraken of van uitputting omkomen. Altijd zijn er anderen nodig om mee de koers te bepalen, de weg te zoeken, je de wind uit de zeilen te nemen als je moe bent, je op te beuren als je het even niet meer ziet zitten. Samen sta je sterker!

Hoe bereik je nou dat een kerkelijke gemeente geen los zand is? Dat vraagt dat je een ander wel ziet zitten, hem of haar als een gelijke beschouwt, aanvaardt, opneemt, laat delen in wat jij hebt en kunt en aan de andere kant ook zijn of haar inbreng respecteert en gebruikt.
En gaat het hier vaak al niet mis? Hoe vaak komt het niet voor dat mensen niet echt zijn opgenomen in de gemeenschap, niet volwaardig meetellen, er maar wat bij bungelen? Niemand die eens een praatje met ze maakt, hen op de koffie vraagt, een bezoekje brengt. Mensen die met de nek aangekeken worden, genegeerd alsof ze lucht zijn. Die nooit ergens voor gevraagd of in betrokken worden. Ik weet van jonge en oudere leden dat het voorkomt. Die zich bekeken, veroordeeld, niet geaccepteerd voelen. Wat kan dat een pijn doen en verdriet geven.
En nou weet ik ook wel - daar komen ze weer: de verontschuldigingen - dat het aan die mensen zelf kan liggen. Dat ze zelf anderen ontlopen, of de boot afhouden als je vraagt of je eens op bezoek mag komen, of 'nu even niet' zeggen als je ze ergens voor vraagt. Dat ze dingen anders doen of aanpakken dan we gewend zijn of de regel is. Ik weet ook wel dat er in het verleden, bijvoorbeeld al op de lagere school, dingen gebeurd kunnen zijn, die je levenslang beschadigd hebben en je vertrouwen in mensen geknakt.
Kerkmensen zijn wat dat betreft net gewone mensen... want waar mensen met elkaar omgaan, gaat er ook altijd wel wat mis. Het zal allemaal wel, maar het mag geen excuus zijn om het binnen de kerkgemeenschap te laten voorkomen en voortsudderen.

Zonden maar laten voorkomen, maar laten voortbestaan, kan je wat dat betreft ziek maken. Dat geldt persoonlijk, maar ook gemeenschappelijk. Het is wetenschappelijk bewezen dat je psychisch, geestelijk en lichamelijk welbevinden elkaar beïnvloeden. Door piekeren kun je een maagzweer krijgen. Drukke werkzaamheden en bepaalde dingen niet los kunnen laten, kunnen stress geven. Een bepaalde zonde kan je zo in z'n greep hebben, dat het je hele functioneren belemmert. Het hindert je bijbellezen. Je komt er niet toe te bidden. Je reageert chagrijnig op andere mensen. Je mijdt contacten. Je trekt je terug in jezelf. Daardoor gaat je omgeving weer anders op jou reageren. Je gaat twijfelen aan jezelf, krijgt een negatief zelfbeeld, etc. Een complex gebeuren!
Uit de bijbel weten we dat bepaalde zonden ook gevolgen kunnen hebben voor de hele gemeente. Het meest aangrijpende voorbeeld daarvan is wat Paulus schrijft aan de broeders en zusters in Korinte. Er was in die gemeente heel wat mis. Er waren allemaal groepjes. De één zweerde bij die, de ander bij dat. Ze namen elkaar de maat; de gemeenteleden die in tongen konden spreken waren alleen in aanzien, de rest telde niet mee. Er was verdeeldheid. En het avondmaal werd misbruikt, het was geen gemeenschapsmaal meer waar gedeeld werd, maar je kwam er alleen om zelf aan je trekken te komen. En wat schrijft Paulus dan? "Daarom zijn er onder u velen zwak en ziekelijk en er ontslapen niet weinigen." Snoeiharde woorden! Het zal je maar gezegd worden: dat je ziek bent, dat je zo zwak bent, dat er zoveel mensen sterven, dat hebben jullie aan jezelf te danken, aan je eigen houding, aan je eigen opstelling.

In eerdere preken heb ik er al op gewezen dat er geen automatisch verband bestaat tussen ziekte en een persoonlijke zonde. De Here Jezus zegt zelf heel duidelijk op een vraag van de discipelen over een blinde jongen, of die blindheid een gevolg was van de zonde van die jongen zelf of van zijn ouders: "Noch deze heeft gezondigd, noch zijn ouders, maar de werken van God moesten in hem openbaar worden." (Johannes 9: 3) Tegelijk hebben we zo-even Ps. 38 gezongen als een voorbeeld van een lied waarin de dichter wél heel nadrukkelijk een verband legt tussen zijn zware ziekte en persoonlijke zonde. "...niets is heel aan mijn gebeente vanwege mijn zonde; want mijn ongerechtigheden zijn over mijn hoofd gegaan..." (Psalm 38: 4-5) en "Ja, ik dreig te struikelen, en mijn smart staat mij bestendig voor ogen; want ik belijd mijn ongerechtigheid, ik ben bekommerd vanwege mijn zonde..." (Psalm 38: 17-18) Het is dus geen automatisme, dat op het laten voortduren van een bepaalde zonde ziekte volgt, maar het kán wel! En daarom is het ook goed, als er ziekte is, dat na te gaan: zijn er soms dingen in mijn leven, in mijn leven met andere mensen, die niet goed zijn, die God niet wil, die moeten veranderen? Dat eerlijk onder ogen zien kan een eerste stap zijn op weg naar herstel.

Dat zie je heel goed in die tekst uit Jakobus waar we het nu al een paar keer over gehad hebben: laat de oudsten komen. Zij zullen voor je bidden, je de handen opleggen en zalven met olie. Maar ik zei er de vorige keer al bij: de oudsten zullen ook vragen of er misschien concrete zonden in je leven zijn. Want wil er herstel mogelijk zijn, dan moeten die zonden eerst opgeruimd zijn. Dan zal er eerst een schuldbelijdenis moeten zijn. En als er zonden zijn - nogmaals: het is geen vanzelfsprekendheid maar een mogelijkheid - als er zonden zijn, dan zal er vergeving zijn.
En is dat ook niet het heerlijke en bevrijdende van het christelijk evangelie? Dat er ook vergeving is in Christus Jezus onze Heer en Zaligmaker!? Dat er door en in Hem ook echt verzoening mogelijk is?

Ik denk dat de meesten van ons dat gevoel wel herkennen: je zit ergens mee. Er is iets gebeurd, iets gezegd of voorgevallen, en het laat je maar niet los. Het houdt je bezig, dag en nacht. Er over praten wil je niet, durf je niet. Je drukt het weg - niet aan denken, gaat vanzelf wel over. Maar dat is niet zo. Het vreet aan je. Je slaapt slecht. Je eet minder. Een neerwaartse spiraal. Tot er eindelijk eens iemand is die een opening geeft: 'wat is er toch met je...?' En dan komt het hele verhaal eruit. Wat een opluchting kan dat zijn! Wat een heerlijk gevoel. Echt bevrijdend! Helen door te delen!

Dat geldt zeker als er zonden zijn. "Belijdt daarom elkaar uw zonden en bidt voor elkaar opdat gij genezing ontvangt." Blijf met dat wat er aan je knaagt, met wat je verdriet doet, je relatie met de Here of met mensen schade doet, blijf daar niet mee zitten. Als er zonde is - geef dat dan ook toe, belijd het, erken je schuld.

Stel je even voor: je broeder of zuster om vergeving vragen, hem of haar je schuld belijden - dat is moeilijk! Dat doe je niet zomaar! Tegen iemand zeggen: 'dat ik dat tegen je gezegd heb, dat was niet goed van me, daar heb ik spijt van, wil je me vergeven?' of 'dat ik je toen met opzet straal voorbij liep en negeerde, dat is niet zoals kinderen van de Here met elkaar omgaan - het spijt me, vergeef me.' Een knieval doen voor een ander mens, wie doet dat? Zelf de minste willen wezen, wie kan dat? Nee - dan liever doen alsof je neus bloedt, alsof er niks aan de hand is, 'de tijd heelt alle wonden' - maar dat is niet zo, je raakt het nooit echt kwijt, je houdt het altijd bij je en het verhindert een soepele omgang met die ander. Het is ook niet de weg die de bijbel wijst en die de Here Jezus ons laat zien: "Belijdt daarom elkaar uw zonden en bidt voor elkaar, opdat ge genezing ontvangt." Zeker, dan moet je wel iets bij jezelf overwinnen - het kwade door het goede -, maar het is de moeite meer dan waard: herstel van verhoudingen, echte gemeenschap met elkaar. Helen door te delen!

Kunt u dat? Kun jij dat? Kan dat in onze gemeente? Hebben we elkaar daarvoor voldoende lief als kinderen van één Vader, als broers en zussen van Jezus Christus, als mensen in wie de heilige Geest woont en werkt?

Ik wil afsluiten met die indringende woorden die Paulus aan de gemeente in Filippi schrijft: "Als er dan een beroep op u gedaan mag worden in Christus, als er een bemoediging in de liefde is, als er een gemeenschap in de geest is, als er ontferming en barmhartigheid is, maak dan mijn blijdschap volkomen door eensgezind te zijn, één in liefdebetoon, één van ziel, één in sterven, zonder zelfzucht of ijdel eerbejag; maar laat in ootmoedigheid de één de ander uitnemender achten dan zichzelf; en laat ieder niet alleen op z'n eigen belang letten, maar ook op dat van anderen. Laat die gezindheid bij u zijn die ook in Christus Jezus was..."

Nogmaals: zullen we zo hier samen een gemeenschap met Christus zijn en steeds meer worden!?

Amen.

Terug naar

Terug naar Preken die Spreken
border

http://www.prekendiespreken.nl/
Heeft U vragen of opmerkingen, mail naar