Om de zuivere liefde (Deel 2: Zuivere liefde heeft haar eigen tijd)

Thema: De Heilige Geest bezweert ons te wachten op de tijd van de zuivere liefde
Tekst: Hooglied 2: 7
Tekstgedeelte(n): 2 Samuël 13: 1-19
Hooglied 2: 7
Door: Ds. J.W. van der Jagt (predikant gereformeerde kerk vrijgem. Dalfsen)
Gehouden te: Dalfsen op 13 oktober 1996
Opmerking RJCV: De prekenserie over liefde en seksualiteit is als trilogie bedoeld. Elke preek belicht een ander aspect van liefde en seksualiteit:
Liefde en seksualiteit 1: De kleren van de verlossing,
Liefde en seksualiteit 2: Zuivere liefde heeft haar eigen tijd,
Liefde en seksualiteit 3: Bewaard voor de vreemde vrouw.
Extra: Inleiding op de prekenserie: Om de zuivere liefde.

Aanwijzingen voor de Liturgie

Ps. 84: 1, 3
Schriftlezing: 2 Samuël 13: 1-19
Tekst: Hooglied 2: 7
Preek
Ps.119: 49, 64
Geloofsbelijdenis
Ps. 33: 1, 8
Collecte
Gez. 35: 1-3


Gemeente van onze Here Jezus Christus,

Het was in Amerika. Hebt U dat gelezen? Er stond eens in de krant. Een jongen van 6 jaar is een dag van school gestuurd. Waarom? Hij had een meisje uit z'n klas een kus gegeven. Mag dat dan niet? Als je een meisje erg lief vindt, geef je haar toch wel eens een kus? Niet waar, jongens en meisjes? Wat geeft dat nu? Word je dan van school gestuurd? Is die straf niet overdreven?

We kunnen het overdreven vinden. En dat is het ook. Maar je ziet daarin iets van een reactie. Die zie je ook op een andere manier. Dat stond in hetzelfde bericht. Er zijn vandaag leraren die de deur open laten staan als ze met een meisje samen in de klas zijn. Er zijn leerlingen die zich bij een leraar niet happy voelen. Ambtsdragers zijn er die niet meer zo makkelijk alleen naar een alleenstaande zuster gaan. Je leest over klachtencommissies; vertrouwenspersonen.

Kunnen we nog wel zonder argwaan met elkaar omgaan? Zonder allerlei onzuiverheid in gedachten en gevoelens?

Je ziet vandaag de reactie op allerlei zonden tegen het 7de gebod die de laatste tijd aan het licht gekomen zijn. Alles kan. De reactie slaat door naar de andere kant: zelfs een gewoon kusje van twee kinderen kan niet meer.

De reactie maakt krampachtig. In een samenleving die verziekt is door verkeerde seksualiteit kunnen mensen die gave van God in hun leven niet meer plaatsen.
Een ander voorbeeld:
Er gaan vandaag veel huwelijken stuk. Uit reactie durven jonge mensen soms niet meer te trouwen. Of ze kiezen voor een proefhuwelijk. Eerst ontdekken of je wel getrouwd bij elkaar past - en de pil voorkomt de gevolgen.
Kunnen we de liefde nog een plaats geven in ons leven?

Hoe leren we dat?
In alle verwarring over liefde en seksualiteit mogen we ons laten leiden door de Heilige Geest. Hem horen we in onze tekst.
Hij bezweert ons geduldig te wachten op de tijd van de liefde. De tijd van de zuivere liefde.

De Heilige Geest bezweert ons te wachten op de tijd van de zuivere liefde

  1. Omdat de liefde zo ontluikt
  2. Omdat de liefde zo gaat bloeien
  3. Omdat de liefde ons zo beloont met haar rijpe vrucht

1. Omdat de liefde zo ontluikt

Ontluikende liefde - wat is dat móói!
Een jongen en een meisje die elkaar ontdekken. De verwarring als ze elkaar aankijken. De schuchterheid van de eerste blik. Het eerste blozen. Het geheim, eerst voor jezelf. Daarna met elkaar. En later mag iedereen het weten. Je wilt niet liever. En gaandeweg al meer van elkaar genieten. Een bloemknop die zich openvouwt en langzaam toont hoe mooi ze is.

Er was eens een kind dat graag wilde weten wat er in een bloemknop zat. Waar is nu die bloem? Hij begon aan de blaadjes te peuteren. Wat gebeurde er? Die knop heeft nooit gebloeid. Nieuwsgierig ongeduld maakt alles kapot.
Over zulke ontluikende liefde zingt het Hooglied. Daar hoor je een verliefd meisje en haar vriend. En de stem van die twee mogen we noemen: de stem van de Heilige Geest.
Bent u er nooit verwondert over hoe open Hij over de liefde spreekt. Wat zegt Hij niet allemaal over het liefdesverlangen? Ook als dat verlangen heel lichamelijk is?
Die twee jongen mensen zoeken de prachtigste beelden om elkaars schoonheid te bezingen. Het haar; de tanden; de borsten; de schoot; de benen, het wordt allemaal genoemd. Wij voelen die beelden niet altijd zo aan. Zou U het haar van uw vrouw vergelijken met een kudde geiten die van de bergen afstroomt? Het zijn beelden uit hun leefwereld. En die moet je proeven. Bijvoorbeeld: Zijn benen zijn als marmeren zuilen. Wat een kràcht ligt daarin. Je hoort hoe hard zijn spieren zijn.

Haar borsten zijn als tweelingveulens van een gazel. Zo rank, zo spits. Je hóórt waar hij van geniet.

Kun je dat wel zeggen in een preek?
De Heilige Geest zegt het in het Hooglied! Hij is niet preuts. God schiep de liefde niet alleen geestelijk. Ook het lichaam hoort erbij. Hij heeft dat prachtige lichaam zelf geschapen. Hij geeft de liefde een plaats in ons leven. En daarmee ook het lichamelijk genieten dat bij de liefde hoort. Dat meent Hij heel serieus: 'Ik bezwéér het U! Wek de liefde niet op; prikkel haar niet. Maak de liefde niet aan de gang voordat zij het zelf wil.' De liefde heeft dus haar eigen tijd.
Wat is dan de tijd van de liefde? Wanneer behaagt het haar?
U ziet het beeld in de tekst wel: ik bezweer u bij de gazellen of bij de hinden van het veld. Zeg dan niet: je mag niet zweren want je mag alleen bij Gods naam zweren en niet bij een schepsel. Dat is de bedoeling natuurlijk ook niet. Dat meisje zingt in haar verrukking. En wat haar hoog op het hart ligt moet er in hoge woorden ook uit - zo belangrijk is dat voor ons - ze zegt het alsof het een eed is.
Nee, vraag liever waarom noemt ze hier een gazel en een hert? Niet de tamme beesten in een hertenkamp of in de dierentuin. De herten van het veld: die vrij rondzwervende dieren.

Hebt u wel eens een hert gezien? Niet zo vaak, denk ik. Zo zeldzaam als ze zijn. Sta je dan niet stil? Ga je dan niet fluisteren? Je durft haast geen stap meer te doen. Zo zeldzaam; zo fijn; zo sierlijk; zo rank die hals en die kop. Je bent bang om je voet te verzetten. Want krakt er een tak - wrrtssss - ze schieten tussen de bomen weg.

Kom er maar eens in de buurt! Hoeveel geduld zou er nodig zijn? Daar zul je heel wat vertrouwen voor moeten winnen. Dat fijne dier moet zich eerst helemaal veilig voelen. Neem dat woord van vorige week maar: respect: het lukt alleen als je respect hebt voor de schuchterheid van dat dier. Je moet rekening houden met de eigen aard van dat beest.

Ik bezweer U, zegt de Heilige Geest: zo ontluikt de liefde. Ze komt pas als ze zelf durft. Liefde moet zich veilig voelen. Veilig bij elkaar.

Zo gaat het toch? Beginnende liefde, daar loop je eerst een poos mee rond. Je vraagt je duizend en een keer af 'hoe zou zij reageren?', 'wat zou hij zeggen?' 'Voelt hij hetzelfde of wijst hij mij af.' Je loopt niet graag een blauwtje.

Amnon had liefdesverdriet. Hij was er ziek van. Zijn vriend zag het en wist raad. Amnon voert dat uit. En Hij zet dat door. Al weigert Tamar, hij ontziet haar niet. Hij luistert niet eens naar haar. Hij zet zijn eigen begeerte door. Hij néémt haar.
Wat is het effect? Als hij haar heeft verkracht is zijn afkeer nog véél groter dan zijn liefde was!
Wat was hij dwaas! Want Tamar was hem niet ongenegen. Zei ze niet: 'vraag het aan de koning, hij zal je mij niet weigeren'?
Amnon gaf de liefde geen tijd. Door zijn eigen begeerte joeg hij de liefde op de vlucht. Hij hield niet van haar, maar van haar schoonheid. En met de liefde moest ook Tamar de deur uit.

Je kunt al jong een heel zuivere liefde voor elkaar hebben. Wat kan dat mooi zijn. Hou dat ook mooi! Wees voorzichtig met elkaar. Een sierlijke vaas stoot je zomaar stuk. Gaat het uit dan is dat verdrietig. Maar wie voorzichtig was kan eerlijk staan tegenover elkaar.

Soms is er een sfeer van: je moet verkering met elkaar hebben. De jongelui steken elkaar aan. Ze koppelen je gewoon aan elkaar. Dat begint wel eens op de basisschool. Nee, dan denk ik niet aan die kus, waarmee we de preek begonnen. Dat geeft niets. Maar het gaat dan zo: 'die is op die en die is op die'. Zelfs ouders praten dan wel eens over verkering. Ik hoorde eens een grootvader zeggen dat zijn kleindochter verkering had. Het kind was zes jaar. Dat is toch geen verkering? Ze zijn gewoon met elkaar bevriend. Het wordt vervelend gemaakt door het geklets erom heen. Vriendschap is geen verkering. Of kennen we het verschil niet meer? Hoort het al bij vriendschap dat je aan elkaar zit? Dat je met elkaar vrijt? Kun je dan nog naar elkaar toe groeien? Geef je zuivere liefde dan nog een kans?

Het is vandaag heel gewoon om een meisje te versieren. Kijk niet in een meidenblad, daar gaan meisjes van veertien, vijftien jaar met een jongen naar bed gaan. Arme kinderen.
Jongens kunnen er trots op zijn dat ze met een meisje naar bed geweest zijn. Er zijn er die nu eens met deze dan weer met die scharrelen. Wat wil je nu? Wil je straks een afgelikte boterham zijn?

En als je dat steeds activeert dan geef je de zuivere liefde geen kans. Als je naar een seksfilm kijkt maakt het je fantasie aan de gang. Dat is ook de ellende van de disco en een houseparty: de erotische sfeer van het elkaar bekijken en het bekeken worden. Dat voedt wel je eigen begeerte, maar liefde is het niet. Je gaat alleen elkaar zien en benaderen vanuit je eigen begeerten. Zo vlucht de zuivere liefde weg. Want die liefde heeft haar eigen tijd; ze komt als het haar belieft. Ze komt alleen wanneer je elkaar respecteert en veiligheid biedt. Dan kan ze zich ongehinderd ontvouwen.

2. Omdat de liefde zo gaat bloeien

'Wek de liefde niet op voor het haar behaagt.' Het meisje in de tekst bezweert het ons. Het is ook niet de enige keer dat ze het zegt. Ze komt er een paar keer op terug. Het is een soort refrein in het Hooglied. Het ligt haar hoog op het hart. Waarom? Is dat nu zo belangrijk?

Hoort U niet hoe in deze bezwering haar ervaring doorklinkt?
Zij heeft ondervonden hoe belangrijk het is om op de tijd van de liefde te wachten. Zij heeft op die manier geleerd om te zeggen: 'ik ben van mijn geliefde.'
Dat klinkt alsof ze een stuk bezit is. Maar nee, daarin klinkt al haar verlángen. En die jongen heeft dat verlangen ook. Zo ontdek je dat je voor elkaar bent bestemd. En zo gaat de liefde bloeien: wij zijn voor elkaar en van elkaar.

Dat kun je ook wel gaan uitproberen. Ga maar een poos bij elkaar wonen, dan merk je wel of het lukt. Je ziet veel huwelijken mislukken. Je voelt jezelf niet zo zeker en je wilt ook niet overblijven. Dan is een proefhuwelijk een vondst.
Maar waar is dan de veiligheid?
Hoe kun je veilig zijn bij elkaar als je morgen kunt zeggen: 'ik zie het niet meer zitten'?
Liefde kan niet zonder tróuw. God wil dat we die trouw beloven. Hij wil dat we trouwen en trouw zijn.

Maar als je nu veel van elkaar houdt? Je weet dat je beslist samen verder wilt, dan geeft het toch niet als je met elkaar naar bed gaat?

We begrijpen allemaal het verschil wel. Je kunt uit verlangen naar elkaar een misstap begaan. Dan geeft dat veel verdriet. Je schaamt je er achteraf ook voor. Daar mag je vergeving voor vragen. Je mag geloven dat de Here die zonden vergeeft. En ook al kun je jezelf later nog wel voor je kop slaan, zo stòm! - Christus' bloed doet onze zonden gelukkig echt weg.
Maar dat is heel wat anders dan een stelletje dat regelmatig met elkaar naar bed gaat en de pil gebruikt om de gevolgen te voorkomen. Dat heeft met zuivere liefde weinig te maken. Dan is er ook wel wat nodig om weer met de Here in het reine te komen!

Ja, inderdaad: om met de Hére in het reine te komen!
De Here wordt in Hooglied nauwelijks genoemd. Maar we mogen rustig zeggen: deze twee jonge mensen genieten zo van elkaar omdat ze de Here kennen. Zij weten dat Hij hen schiep. Dat Hij hun leven regeert. De Heilige Geest is hier toch in hun liefdeslied aan het woord. Kunnen we onze liefde dan losmaken van Gods leiding?

Hoe gaat onze liefde bloeien? Omdat daarin de hand is van onze God. Hij laat je ontdekken voor wie je bent. Hij laat zien aan wie je jezelf mag weggeven. Hij wijst die persoon niet aan in de bijbel. Hij geeft het niet op een briefje. Hij laat het ons ontdekken door de liefde die Hij ons voor elkaar geeft.
Het gaat niet alleen om je eigen gevoelens en verlangens. De zuivere liefde is een Godsgeschenk. Welke plaats geeft de Here aan de liefde? En: welke plaats geeft de Here aan mij?
Hij wil dat we elkaar geborgenheid geven en veiligheid, dat we betrouwbaar zijn. Dat we onze gaven en mogelijkheden gebruiken voor elkaar. De Here wil dat we trouw zijn; dat we trouw beloven aan elkaar. Kortom: als je elkaar lief hebt moet je trouwen.

Verkering hebben is daarom ook: néé-zeggen tegen elkaar. Hoe wonderlijk dat misschien ook klinkt. Nee-zeggen. Dat is geen gebrek aan liefde. Je zegt het niet uit onwil. Je mag nee-zeggen om de ander te beschermen en om jezelf te beschermen. Om de liefde die er is te beschermen voor haar eigen bloei - zo krijgt ze haar eigen plaats en ontdek je wat jouw, wat jullie plaats is.

Dat wijst ook een weg als het gaat om ongewenste intimiteiten. Trouwens, wat is ongewenst? Soms is het maar al te erg gewenst! Er zijn er die het erop aanleggen. Maar wat gewenst is wordt niet bepaald door onze eigen begeerten. Wat wil de Here? Is zij, is hij voor mij bestemd? Afblijven als die ander niet voor jou is!

Kan het nog mooier? Dat we zo onze liefde leren beleven: Je mag elkaar liefhebben met toestemming van God! Je mag naar elkaar toe groeien onder zijn oog. Je mag elkaar liefkozen en de Here wil dat. Je kijkt naar elkaar en je bekijkt elkaar met zijn instemming. Je mag je aan elkaar geven met goddelijke goedkeuring. Van de eerste kus tot de volle liefdesgemeenschap: je ontvangt elkaar uit Gods hand.

En wanneer geef je jezelf aan elkaar?
Op de dag dat je trouwt zegt God: nu ben je van elkaar.
Dat je vóór elkaar was heb je al ontdekt. Je groeide er naar toe om vàn elkaar te zijn. Op die dag ontvang je elkaar uit de hand van God.
Zo komt de echte liefde tot bloei.

Niet doordat je gauw samen naar bed gaat. Vrijen is gemakkelijker dan geduld hebben. Maar de liefde bloeit doordat je leert zien wat je plaats in het leven is: God die het je aanwijst: voor die man ben jij; voor die vrouw ben jij. Geniet van elkaar. Heb elkaar lief - mijn zegen heb je.

3. Omdat de liefde zo beloont met haar rijpe vrucht

Liefde vraagt dus veel geduld. Het vraagt oefening in het omgaan met elkaar. Maar het geduld wordt wel beloond.
Wat een verschil met vandaag. Kunnen wij nog wel geduld hebben? Kunnen we nog wel wachten op Gods tijd? We genieten liever nog vandaag dan morgen. Wat kortzichtig!
Als je ergens voor gespaard hebt ben je er veel blijer mee dan wanneer je het zomaar kon kopen. Zo is het toch?
Is het verlangen naar elkaar niet zoet? Is het niet heel kostbaar om in je verkeringstijd jezelf en elkaar te oefenen in het wachten? Dat wordt beloond.
Grijp je snel naar elkaar, dan straft dat af. Veel huwelijken mislukken omdat ze onrijp begonnen zijn. Omdat er veel te snel gegrepen werd naar de seks. Er was geen tijd om elkaar te leren kennen. En hoe moet je anders ontdekken wat je voor elkaar waard bent?
Op een lijf kun je snel uitgekeken zijn. Als het wat ouder wordt gaat de schoonheid eraf. Dan zijn er altijd andere, jongere die mooier zijn.
Van elkaars hart, van elkaars ziel krijg je nooit genoeg. Heb je daar geen aandacht voor, dan vlucht de liefde vroeg of laat. Of misschien is het beter om te zeggen: je ontdekt dat ze er nooit was.
Daarom vraag ik U: Kent U elkaar nog? Praat U nog wel eens met elkaar?

De vrucht van bloeiende liefde mag je ook zien als je op je huwelijk terugkijkt. Wat zul je elkaar dan missen. Juist door de ervaring kan het verlangen zo groot zijn. Je mag terugkijken op een huwelijk waarin je voor elkaar was en samen de Here hebt gediend. Een rijpe vrucht om nog altijd erg dankbaar voor te zijn. En dan te weten: Het was voor God. Hij geeft zijn goedkeuring daaraan. Dat kan helpen om het gemis te dragen.

Dat meisje uit de tekst spreekt uit ervaring. Wachten wordt beloond. De Geest zegt het ons als een rijke belofte. Oefen je er maar in. En laat de omgeving maar lachen als ze dat geduld niet begrijpen. Je mag jezelf en elkaar erin oefenen omdat - als God het geeft - er nog een leven lang voor je ligt waarin je met zijn zegen elkaar mag liefhebben. Een leven lang waarin je voor elkaar bent en van elkaar geniet. Waarin je elkaar helpt en bijstaat. Een liefdesomgang waarin je allebei tot je recht komt omdat God die plaats aan je gaf: wat is er rijker dan om samen de Here te dienen; om te mogen zeggen: zo is het goed voor onze God.

Amen.

Terug naar

Terug naar Preken die Spreken
border

http://www.prekendiespreken.nl/
Heeft U vragen of opmerkingen, mail naar