Aan het kruis bidt Jezus voor zijn vijanden (Goede Vrijdag)

Thema:	Bidden voor je vijanden...? (Goede Vrijdag)
Tekst:	Lucas 23: 34a
Tekstgedeelte(n):	Lucas 23: 32-49
Door:	Ds. Ton de Ruiter (destijds predikant gereformeerde kerk vrijgem. Enkhuizen)
Gehouden te:	Enkhuizen op 5 april 1996

Aanwijzingen voor de Liturgie

Votum en zegengroet
Ps. 55: 1-2, 7, 9 [ van te voren erbij zeggen: dit is een lijdenslied; onze Heer heeft geleden hier op aarde en kende de psalmen. Laten we dit lied nu zingen en daarbij bedenken dat Jezus in deze gezindheid, zo biddend, geleden geeft: klagend en vol vertrouwen op zijn Vader ]
Gebed
Lezen: Lucas 23: 32-49
Gez. 15: 1-2
Tekst: Lucas 23: 34a (de voorbede)
Preek
Ps. 40: 2-3, 7
Geloofsbelijdenis [ suggestie: gebruik 1 Petrus 2: 19-25 in de "wij-vorm omgezet als belijdenis! ]
Gez. 17: 1-5
Gebed [ suggestie: hierbij onderdelen uit Lucas 23: 32-49 noemen, lofprijzend en dankend, dat Jezus het bij ieder onderdeel volhield om van God en mensen te blijven houden ]
Collecte
Gez. 18
Zegen

- "Vader, vergeef het hen, want zij weten niet wat zij doen".
Dat vroeg Jezus, toen Hij vermoord werd.
- "Vader, reken hen deze zonden niet toe".
Dat vroeg Stefanus, een volgeling van Jezus, toen mensen met stenen naar hem gooiden om hem te vermoorden (Handelingen 7).
- "God vergeef deze jongeman. Wijs hem de ware weg. Open zijn ogen en help hem".
Dat bad een oude christin in Rusland, toen ze een communist op zich af zag komen die haar met een politie-knuppel neer wilde slaan. Haar einde leek nabij: Vergeef hem, Here! (het wordt verteld in het boek "Vergeef mij, Natasja").
- "Vergeef hem/haar".
Dat kan ook het gebed zijn van u, jou en mij, als anderen ons leed of onrecht aandoen of aangedaan hebben. Wij kunnen ook zover komen dat we zo bidden. Want Christus leeft. Hij bracht die ontzagwekkende, verregaande liefde in de wereld en wil ze ook vandaag in onze harten brengen. Bij ieder die Hem wil volgen.

Ik verkondig u op deze Goede Vrijdag die verregaande liefde van Christus.

Aan het kruis bidt Jezus voor zijn vijanden We zien: Het moment van deze voorbede De ernst van deze voorbede Het gevolg van deze voorbede

1. Het moment van deze voorbede

Jezus was gevangen genomen. Door een grote troep mensen met zwaarden en stokken. Na die verraderlijke kus van Judas. Hij werd als een misdadiger geboeid, voor de joodse raad gebracht, bespot, geslagen. En allerlei lastertaal treft Hem.

Hoewel de heidenen Pilatus en Herodes allebei met nadruk verklaren dat Jezus niet schuldig is, spotten beiden met Hem. Hij krijgt een soldatenjas aan, een doornenkroon op, hij wordt zelfs geslagen, ja, gegeseld, vernederd, gestompt, bespuugd - terwijl Hij onschuldig is.

Het onrecht stapelde en stapelde zich op. Joden en Romeinen, ze gingen maar door. En tenslotte wordt Hij onschuldig veroordeeld. Spottend krijgt Hij twee dienaren mee, om naast deze koning der joden te hangen: twee misdadigers. Daar gaan ze naar Golgota.
Toeschouwers schreeuwen harde, koude, spottende woorden naar Jezus.

Dan: ruwe soldatenhanden grijpen Hem. Ruggelings wordt Hij op het houten kruis gelegd - op zijn rug die overal kapot was door de geselslagen.
Zijn handen worden gegrepen en de grote spijkers worden met enige klappen door de handen heen in het hout geslagen. Met zijn voeten gaat het net zo.
Bloed spuit er uit. Spieren en botten worden verbrijzeld.
De twee die naast Hem gekruisigd worden ondervinden hetzelfde. Maar Jezus is onschuldig! Hij werd gekruisigd puur uit haat en nijd.

De kruisen worden rechtopgezet. Het volle lichaamsgewicht komt nu te hangen aan de spijkers in handen en voeten. De verdovende drank die aangeboden was, was door de Here Jezus geweigerd. Hij voelt alles helemaal. En straks komt de hel op Hem af. Onbeschrijfelijk.
Maar de sfeer van haat, nijd en spot, maakt de pijn nog erger. Mensen laten letterlijk aan Jezus voelen dat ze Hem vervloeken: weg met Hem.

EN DAN, OP DAT MOMENT, IN DIE WERELD, IN DIE GRUWELIJKE SFEER, DOET HIJ ZIJN MOND OPEN OM IETS TE ZEGGEN. Iedereen zet zich schrap: nu zal Hij zijn bitterheid en teleurstelling wel uitschreeuwen en al die mensen verwensen. Dat verwacht je. Maar nee… Hij bidt, Hij doet voorbede!
Vers 34a:… [ Lezen: Lucas 23: 34a ]

Bidt Hij op dat moment voor zichzelf? Nee. Voor al die mensen, die Hem dit grote onrecht aandoen. Hij had kunnen bidden om wraak, om een legioen engelen uit de hemel, om het onrecht op Golgota te wreken. Dat zou logisch zijn toch. Maar uit zijn mond komt een gebed voor zijn vijanden, zijn moordenaars. Wie raakt hier niet van onder de indruk.

Is dit menselijk? Begrijpelijk? Midden in die harde, helse wereld zulke zachte liefdevolle woorden spreken? Bidden voor zulke mensen? Is dat naar onze aard?
Nee. Maar hier hangt dan ook Gods Zoon, met Gods liefde in zijn lijf! Hij, die zei: "Mijn lust is het de wil van mijn Vader te doen". Hij wordt nu beproefd. Wil je dat echt? Gods wil doen? Sterven voor zondaren? Jezus moet nu aan den lijve proeven hoe mensen zijn. Op Golgota blijkt dat bijzonder duidelijk. Pijnlijk en voelbaar. Dit zijn mensen. Hiertoe zijn ze in staat. Voor zulke mensen moet jij je geven, Jezus. Mensen die van uit zichzelf jou niet willen en je vervloeken. De zonde wordt hier rijp en zichtbaar. Hels!
'Jezus, wilt U zich voor zulke mensen inzetten, voor zulke mensen sterven? Voor mij ook?', mag ik hier vragen.
Want vanuit mezelf ben ik er ook zo een. Het zijn mijn broertjes en zusjes die daar op Golgota met die grote monden staan te schreeuwen en te spotten. 'Zulke mensen redden? Heer Jezus, wilt U dat echt?'

En Jezus zegt: 'Ja!' Dat blijkt uit dit gebed aan het kruis. O wat een wonder. Zo verregaand is de liefde van Jezus.

Jezus ziet zijn moordenaars en spotters. Mensen in de greep van de zonde en van de duivel. Hij ziet en voelt het onrecht dat ten hemel schreiend is. Hij beseft ook hoe zijn hemelse Vader, God hierdoor laaiend aan het worden is. Gods toorn ontvlamt als een verterend vuur.
Jezus weet dat. Maar dan krijgt Hij medelijden met die mensen! Want Hij ziet Gods boosheid, de hel als het ware over die mensen losbarsten. Maar dan zullen ze allen voor eeuwig vergaan.
En Jezus roept: Vader, ook dit onrecht wat ze Mij aandoen, wil ik verzoenen, ook nu ik aan den lijve voel hoe verschrikkelijk de zonde is, Ik wil zelfs deze zonde verzoenen - reken het hen niet toe. Straf Mij, ook voor hen in de plaats. Te gek toch.

Dat is Jezus. Hij wil verlosser zijn. Ook nu op dit moment. Hij wil de hel in, zelfs voor zulke mensen in de plaats, voor zijn moordenaars, om hen te redden en hen tot andere mensen te maken. Hij wil hen nog de kans geven dat zij berouw gaan krijgen en zich laten verlossen; van de zonde in hen en van de macht van satan. Medelijden komt in zijn hart, zelfs voor zijn moordenaars.

Zo leren we de Here Jezus kennen. We kijken ook hier in zijn hart. Vol van liefde en ontferming is Hij. Niets liever wil Hij dan redden, redden, redden. Hij heet Jezus, wat redder, verlosser betekent. Hij is het ook. Dat blijkt.
Is er een betere en sterkere verlosser denkbaar voor ons? Voor mensen, die zo vaak weer tekortschieten. Mensen, zoals u, jij, ik?

Van deze Jezus mogen we volgelingen zijn. Zelfs broertjes en zusjes. We voelen aan dat we onwaardig zijn. Dat we dat van onszelf niet kunnen. Daarom wil ik aan het eind van dit eerste punt kort met u bidden:

2. De ernst van deze voorbede

Je kunt blijkbaar vergeving vragen voor anderen die zondigen. Hoewel die anderen niet of nog niet geloven en hun schuld (nog) niet erkennen.
Kijk, Jezus bidt hier voor joden en Romeinen die Hem niet erkennen en Hem zelfs verwerpen. Stefanus, vol van de Heilige Geest, deed hetzelfde.
Vergeving vragen voor wat anderen ons aandoen kan.

Wil dat dan zeggen dat die ander zonder geloof en zonder schuldbelijdenis ook zalig zal worden? Nee.
Maar op ons gebed komt er wel een bloedrode streep door de zonden van die ander waar wij vergeving voor vragen. En God zal daardoor niet negatief, maar liefdevol staan tegenover die zondaar. God zal zijn handen nog weer liefdevol uitsteken en hem of haar nog weer de kans geven zich te bekeren. Weer zal Hij die ander mogelijkheden geven om het nieuwe leven door Jezus te grijpen en te ontvangen.
Maar als zulke mensen, waarvoor gebeden is, zich toch niet bekeren, zal die vergeving die ze ontvingen tégen hen getuigen. God zal zeggen: 'er is voor u gebeden om vergeving voor het onrecht dat u deed; en Ik hèb u vergeving gegeven en mijn liefde weer naar u toe doen komen. Maar u hebt toen nog niet gewild; wéér niet gewild. Daarom, ga weg van Mij. Voor u is geen plaats in mijn koninkrijk.'

Er zijn mensen die veel vergeving ontvangen hebben, van mensen en van God. Maar die uiteindelijk toch verloren gaan, omdat zij niet wilden leven vanuit die vergeving, en het nieuwe leven niet wilden en niet zochten.

Het geschenk van de vergeving is prachtig en kostbaar. Er is bloed voor gegeven. Maar als mensen dan niet zelf vergevingsgezind willen worden en niet zelf tegen hun liefdeloosheden strijden, dan keert het geschenk van de vergeving zich tegen die mensen.
'Er is u zoveel vergeven. Maar wilde u nu zelf ook anderen vergeven?'

Dat is de ernst in deze bede van Christus voor zijn moordenaars. Door hun daden van spot en onrecht komt een bloedrode streep. Dankzij het gebed van Jezus, dat Hij voor hun oren uitsprak, vers 34a:… [ Lezen: Lucas 23: 34a ]

Ook dit gebed van Jezus is verhoord.
Toen kwam er een rode streep door hun zonden, door het bloed van Jezus. En Vader was daarom nog goed voor die mensen. Ze kregen nog tijd om na te denken, ook over de voorbede van Jezus, en om zich te bekeren. Maar wat deden ze met die tijd en mogelijkheden die God hen nog weer gaf?

3. Het gevolg van deze bede

Hardop bad Jezus, voor het oor van allen. Het gebed had als argument: "Vader, ze weten niet wat ze doen".
Zeker, door drift, haat en nijd gedreven en verblindt door ongeloof kruisigen ze Gods eigen zoon. Ze beseffen niet hoe verschrikkelijk groot de zonde is die ze doen. Maar dankzij het gebed van Jezus kwam er een bloedrode streep door. En God behandelt die mensen op Golgota alsof ze zijn Zoon niet vermoord hebben.

Kijk maar. Ze mogen blijven leven; God slaat hen niet in één klap weg, de hel in om deze verschrikkelijke zonde.
En kijk verder: die ene misdadiger daar naast Jezus. Matteüs vertelt dat ook hij meespotte en hoonde. Maar wat lezen we nu?
Na het gebed van Jezus, dus ook voor die twee spottende misdadigers, komt er een streep door die spot. God wil nu nog weer goed voor hen zijn. Hij gaat met hen om alsof ze zijn Zoon niet bespot hebben. De zonde wordt vergeven en het is voor hen nog weer genadetijd, tijd voor bekering. God geeft hen die mogelijkheid nog.
En zie, het gebed van Jezus laat het geweten spreken en brengt de ene misdadiger tot inzicht. Hij hoort Jezus bidden en grijpt de kans die nog geboden wordt. Hij keert zich tot Jezus met zijn vraag als hulpeloze - 'wilt U aan mij denken?'

En ook nu blijkt Jezus een fantastische verlosser. Hij hóórt allen die tot Hem roepen, zelfs nu die kerel die Hem net nog bespotte tot Hem roept. Zelfs nu Hij ontzettend pijn lijdt. Hoor, Hij spreekt het heerlijke woord: "heden zult gij met Mij in het paradijs zijn"!
Die misdadiger, spotter - in het paradijs, in het koninkrijk van God, met Christus. God de Vader liet hem binnen, dankzij de voorbede en het werk van onze Here Jezus.

Nog een gevolg van deze voorbede.
Ondanks alle smaad, hoon en zonde, geeft God een teken aan alle aanwezigen: het voorhangsel van de tempel scheurt als Jezus sterft, van boven naar beneden.

En God bewijst nog weer liefde aan de overpriesters en andere leiders van Israël. Op de pinksterdag komt het woord van Petrus en de anderen ook nog weer tot hen, tot de moordenaars van Jezus. Ja, Jezus zelf zei voor zijn hemelvaart: verkondig het evangelie eerst nog weer in Jeruzalem!

En als dan van die moordenaars en spotters mensen komen vragen aan Petrus: wat moeten wij doen om behouden te worden, dan krijgen ze de weg gewezen: geloof in Jezus en leef met Hem en je zult voor al je zonden vergeving ontvangen.
God zegt niet: 'jullie hebben mijn geliefde Zoon bespot en gedood, Ik bemoei me niet meer met jullie.'
Nee, want Jezus heeft voor hen gebeden, daarom schenkt God hen nog weer zijn genade. Hij roept hen nog, geeft hen nog kansen.

Broeders en zusters, het gebed van een rechtvaardige heeft kracht, zegt Jakobus. Het gebed van Christus heeft grote gevolgen gehad voor Jeruzalem, de stad die Jezus uitstootte.
En dit gebed kwam over zijn lippen door de liefde die in Hem was en is.
En die liefde wil Jezus ook in uw, jouw en mijn lijf brengen. Hij maakt het mogelijk dat we Hem ook daarin volgen. Bevrijden wil Hij ons van angst, haat of bitterheid of van welke liefdeloosheid ook. En Hij wil ons vol maken van Hem; dat we worden als Hij.

Kijk, dan hoor je Stefanus bidden.
En door dat gebed werd de farizeeër Saulus tot apostel Paulus.
Kijk, die oude vrouw in Rusland. Door haar gebed werd de vervolger van christenen een volgeling van Christus. En via die volgeling zijn weer vele anderen tot geloof gekomen.

Kijk naar jezelf. Dankzij het werk dat Christus deed op Goede Vrijdag is de Heilige Geest ons gegeven en kunnen ook wij vol worden van die ontzagwekkende en verregaande liefde. We kunnen echt in zijn voetsporen wandelen!
Dat is pas verlossing voor zondaren!
Om dat mogelijk te maken voor u, jou en mij, daarvoor ging Jezus de hel en de dood in op Golgota. Opdat wij nieuw leven zouden ontvangen en als nieuwe mensen zouden beginnen te leven.
"Zalig de man die op de Heer vertrouwt".

Amen.