Gods woord wordt waar bij Jezus  (Deel 3: God roept astrologen uit de wereld)

Thema: God roept astrologen uit de wereld (Kerst)
Tekst: Matteüs 2: 9-11
Tekstgedeelte(n): Deuteronomium 4: 1-20
Matteüs 2: 1-12
Door: Ds. H. Drost (predikant gereformeerde kerk vrijgem. Houten)
Gehouden te: Haren en Grijpskerk op 27 december 1998
Overschild en Onnen op 3 januari 1999
Opmerking RJCV: Kan afzonderlijk van de andere delen gelezen worden. Deze prekenserie over Matteüs 1 & 2 bestaat uit:
1: Mat01v17 - Het oude testament laat zien dat Jezus komt (Adventstijd)
2: Mat01v22 - In Christus komt God zelf (Kerst)
3: Mat02v09 - God roept astrologen uit de wereld (Kerst)
4: Mat02v14 - De uittocht uit Egypte (Periode na Kerst)
5: Mat02v17 - Rachel is niet te troosten!
6: Mat02v19 - God leidt Zijn Zoon terug naar het land Israël (Periode na Kerst)
Extra: Inleiding op de prekenserie: Gods woord wordt waar bij Jezus.

Aanwijzingen voor de Liturgie

  1. Votum en zegen
  2. Gez. 1: 1-2
  3. Wet
  4. Gez. 1: 3-4, 13
  5. Gebed
  6. Lezen: Deuteronomium 4: 1-20 vraag: wat zegt vers 19?
  7. Ps. 147: 2, 7
  8. Lezen: Matteüs 2: 1-12
  9. Tekst: Matteüs 2: 9-11
  10. InleidingPs. 136: 2, 6-8
  11. Preek
  12. Ps. 19: 1-3
  13. Gebed
  14. Collecte
  15. Gez. 27: 4-5
  16. Zegen


Geliefde gemeente van Christus,

Wat bent u: stier, maagd of kreeft? Als je dat aan mensen vraagt, weet bijna iedereen wel wat zijn of haar sterrenbeeld is. Dat is de stand van de sterren op de dag dat je geboren bent.

Astrologen - sterrenkijkers - zeggen dat in de stand van de sterren je leven geschreven staat - ook je toekomst. Om daar achter te komen kun je een horoscoop 'trekken'. Ben je 'kreeft', dan lees je in je horoscoop: "Het kan geen kwaad om nu een basis te leggen voor later, zeker als u daar nu de tijd en de juiste mogelijkheden voor heeft". Veel mensen laten zich leiden door dit soort adviezen. Weer anderen denken: 'dat is kletskoek: zulke verhaaltjes kan ik ook maken'. Er is een onzin-horoscoop die spottend zegt als bij de kreeft kijkt: "Dag kreeftje met je flinke scharen. Niet meteen knijpen hoor…"

Het gaat bij astrologie er om dat je er in gelooft! Dat is het verschil met de astronomie. Astronomie is de wetenschap waarin de sterren in het heelal worden bestudeerd, bijvoorbeeld door NASA in Amerika. De astrologie is niet een wetenschap, maar een geloof dat er een verband is tussen de bewegingen van de hemellichamen en gebeurtenissen op aarde.

Vroeger was astrologie ook onderdeel van bepaalde religies. Voor de oude Egyptenaren bij voorbeeld waren de helderste sterren de zielen van de gestorven farao's in hun zeilschepen op reis door de Melkweg naar hun laatste rustplaats. Die wilden zij eren. Daarom vereerden zij de sterren.
Die aandacht voor de sterrenhemel kwam ook op uit de behoefte van de mens aan veiligheid. Deze wereld is vaak bedreigend. Deze aarde is vaak een chaos. Daarom keek en kijkt de mens omhoog naar de sterrenhemel om orde en harmonie te vinden. Je leven staat in de sterren geschreven. Je toekomst wordt aan de sterrenhemel onthuld. Daar is je houvast.

Astrologie is zo oud als de mens. In de bijbel wordt daarom ook regelmatig over astrologie geschreven. En het wordt nadrukkelijk verboden. De Schepper wil niet dat de sterren vereerd worden, terwijl Hij Zelf vergeten wordt. Ja, de HERE wil niet dat je je door de stand van de hemellichamen laat leiden maar door Zijn Woord.
Als je in de bijbel zo'n felle afwijzing van de astrologie leest, moet het je wel verbazen dat de eersten die komen om Gods geboren Zoon te aanbidden astrologen zijn. Waarom zijn astrologen Jezus' eerste aanbidders uit de volken?

Daar gaat de preek over. De samenvatting is:

God roept astrologen uit de wereld

om:

  1. Zijn Zoon te eren
  2. Zijn volk te alarmeren

We zingen voor de Schepper van de sterren: Ps. 136: 2, 6-8.

God roept astrologen uit de wereld, om

1. Zijn Zoon te eren

God schiep zon, maan en sterren op de dag dat er al drie dagen licht was. Zon, maan en sterren zijn zelf het licht niet, maar slechts lichtdragers. Ze zijn geen goden, maar slechts schepselen. Zo wordt al in het scheppingsverhaal astrologie bestreden en afgewezen. De Schepper moet geëerd worden en niet het schepsel.

Nu lijkt het net of Mozes in Deuteronomium 4 zegt dat de volken wel de sterren mogen vereren. Israël mag alleen God vereren. Geen beeld of ster mag de plaats van de Schepper innemen. Maar dan lijkt het net alsof God het wel goed vindt dat de wereld de sterren aanbidt. Dat zou je zo op het eerste gezicht uit Deuteronomium 4 vers 19 en 20 opmaken.

[ Lezen: Matteüs 2: 19-20 - * vers 16 geen beelden - * vers 19 geen sterren ]

Er zijn uitleggers die zonder blikken of blozen beweren dat God de sterren gegeven heeft aan de volken opdat die ook wat hebben om te vereren: 'laat de wereld de sterren maar eren, maar laat Mijn volk Mij vereren'.

Dat is een rare uitleg. Zou God zelf de sterren aan de volken geven om te doen wat Hij Zijn eigen volk verbiedt? Het is ook een harde uitleg. Want als dat waar is zou God de volken afschrijven, zo van: 'zoeken jullie het maar uit met de sterren, Ik ben er alleen voor Mijn volk'.

Nee, deze uitleg klopt niet. Mozes bedoelt hier niet dat God de sterren aan de volken heeft gegeven voor verering. De tekst wil zeggen dat God de sterren aan de volken heeft gegeven tot verzorging. Het slaat op Gods zorg voor de wereld. Via deze 'lampen' geeft God licht op aarde, zodat er bij voorbeeld groei mogelijk wordt via het zonlicht.

God laat juist zijn wereld niet los.
Dat wordt duidelijk in het roepen van heidenen via de sterren. De eerste heidenen die bij Jezus komen zijn sterrenkijkers, magiërs. Deze mannen zagen een ster in opkomst. In vers 9 wordt verteld dat ze de ster hadden gezien in het oosten. Er staat eigenlijk: ze hadden de ster gezienin het opkomen.

Uit de stand van de sterren maakten ze op dat die 'opkomst' van een koning in het land van de Joden plaatsvond en daarom reisden ze naar de hoofdstad van de Joden: Jeruzalem.

Maar in Jeruzalem wacht hen een ontnuchtering: Jeruzalem weet van niks. Het paleis kent geen kraamkamer voor een prins. Er is wel een koning, maar die moet ook gaan informeren hoe en wat. En wanneer Herodes hoort dat de prins in Betlehem moet zijn, lijkt hij niet geïnteresseerd genoeg om mee te gaan naar Betlehem. Hij stuurt ze vooruit en zegt dat hij zelf later wil komen aanbidden... Nou ja: erg enthousiast kwam hij in ieder geval niet over. "Zij hoorden de koning aan en reisden weg..." (vers 9). Zoiets heet: een koude douche! Waar hun reis begonnen was in blijde opwinding, is er nu de koude douche. Maar: ze hadden toch echt de ster in zijn opkomst gezien. Zo gaan ze op reis…

Na dit zure van Jeruzalem krijgen ze van God het zoet. Eén van hen geeft een schreeuw…! Daar heb je 'm weer: de ster. Wat een opluchting! Wat een blijdschap! Matteüs geeft weer wat er in die mannen omging. Als we een beetje precies zouden proberen te vertalen dan kregen we:"toen ze de ster zagen, waren ze heel verschrikkelijk ontzettend blij" (vers 10). En die ster "ging hun voor totdat ze kwam en stond boven de plaats, waar het kind was" (vers 9). Ze waren vanwege die ster op reis gegaan en komen nu door diezelfde ster bij hun doel: de geboren Koning en… zij eren Hem.

Er staat eerst dat ze neervielen. De eerbiedwaardige mannen gaan in het stof. Ze geven Hem koninklijke eer. En dan volgt nog eens: en bewezen Hem hulde. Dat is de typisch oosterse eer die men de zeer hooggeplaatsen geeft: het voor iemand zich neerwerpen op de grond. Dat doen deze mannen voor het kind. En dan geven ze Hem ook koninklijke geschenken. "En zij ontsloten hun kostbaarheden en boden hem geschenken aan: goud en wierook en mirre" (vers 11). Het zijn echt luxeartikelen. Wat moet een kind ermee? Het gaat bij deze cadeaus niet in de eerste plaats om gebruikerswaarde - al zorgt God via deze kostbaarheden wel voor dit gezinnetje - maar het gaat in de eerste plaats om de bijzondere waarde: ze geven het kind koninklijke eer. Dat is ook Gods bedoeling met hun komst: eer voor Zijn Zoon.

Gemeente, hoe groot is de Schepper! Mensen kunnen wel geloven dat de stand van de sterren je zegt hoe je leven op aarde gaat. Maar de bijbel vertelt dat God boven de sterren staat. Wanneer Hij wil, laat Hij een ster opkomen. Niet de sterren hebben het voor het zeggen, maar God heeft het voor het zeggen. Ziet u? Je kunt je leven beter aan die God toevertrouwen dan je laten leiden door astrologie, horoscopen en al dergelijke poespas.

Ja, God is groot. En: goed! Die mannen zijn verkeerd bezig. Ze doen wat God verboden heeft: opkijken naar de sterren. Maar God gebruikt dan een ster om ze uit dat donker weg te lokken en op weg te zetten naar het licht. We weten niet eens uit welk land ze komen. Maar dat maakt ook niet uit. Ziet u? Het evangelie is voor de schepping. God schrijft Zijn schepping niet af. Hij blijft de wereld roepen: iedereen mag komen!


Dat was het eerste deel van de preek. De samenvatting is: God roept astrologen uit de wereld om 1. Zijn Zoon te eren

2. Zijn volk te alarmeren

Zon en maan worden in Genesis één de 'grote lichten' genoemd (Genesis 1: 15). Want de woorden 'zon' of 'maan' zouden de lezers direct doen denken aan de goden, die de volken vereren. Daarom heten ze in Genesis één 'lampen' die God in Zijn goede zorg voor de schepping heeft opgehangen.

Over die zorg van God sprak Mozes in Deuteronomium 4. Daar gaat het over Gods zorg voor alle volken, maar speciaal wijst Mozes dan op Gods zorg voor Zijn eigen volk. Dat lezen we met name in Deuteronomium 4 vers 20.

[Lezen Deuteronomium 4 vers 20]

Als God nu speciale zorg heeft voor Zijn volk - waarom brengt God dan heidenen als eerste bij dit kind? In het evangelie van Lucas staat dat er al herders in de stal gekomen waren om het kind te zien. Maar joodse lezers die dit evangelie lezen zal het opvallen dat in dat huis in Betlehem niet Israëlieten, maar heidenen dit goddelijk kind aanbidden. Gaan heidenen voor? Nee, als je goed leest, zie je dat Israël niet wilde.

God zette deze astrologen op weg via de ster. Ze gaan naar de hoofdstad van het land. Pas bij vertrek uit Jeruzalem zien ze die ster weer. En die ster "ging hun voor totdat ze kwam en stond boven de plaats, waar het kind was" (vers 9). Waarom bracht God hen niet direct naar Betlehem met de ster als gids? Waarom moesten ze een omweg maken?

Omdat de God van de schepping Zijn volk niet vergeet.
Hij laat de geboorte van zijn Zoon speciaal melden in Jeruzalem aan Zijn volk. De vraag van die mannen brengt ook heel Jeruzalem aan het schrikken (vers 3). En wat gebeurt er dan? Niks. Pas na actie van Herodes' kant -die aan de Messias denkt- duiken de theologen met hun wijze neuzen in het boek van God en wijzen aan, dat Betlehem de plaats is waar de Messias geboren zal worden. En wat doen ze dan? Nog niks…

Via deze heidenen roept God zijn volk. De wijzen vertrekken straks uit beeld. Het gaat uiteindelijk niet om hen. Het gaat om Jeruzalem.
Jeruzalem, Jeruzalem
uw koning wacht in Betlehem
Gij Israël, verheerlijkt Hem…
alleen dan zal het eeuwig lichten gaan
als ook uw poorten voor Hem opengaan...

…maar Jeruzalem doet niets. Gods roepstem wordt niet gehoorzaamd: er gebeurt niets.


Dat is schokkend gemeente. De leiders van dat volk hebben de bijbel, lezen erin en… doen niets. Hoe is dat in vredesnaam mogelijk?

Hun fout was dat ze de richting van het boek niet waren gevolgd. Hun boek wees naar de Koning die komen zou om vrede te brengen. Welke vrede? De vrede van de vergeving van de zonden, de grote vrede met God… Maar daar verlangden ze niet echt meer naar. Waarom niet? Nu, ze hadden zo hun eigen vrede. Ze leefden zo goed mogelijk volgens de wetten van het boek van God en dan zou het wel goed komen met God. Wat misten ze dus? Besef van schuld en verlangen naar die Koning. Ze gingen niet meer de richting van het boek over de grote Koning.

En als je de weg van het boek niet meer wilt gaan, zul je het boek ook niet meer verstaan. Dat is het schokkende van het verhaal: hoewel God de mannen een omweg laat maken om Jeruzalem wakker te schudden, is Jeruzalem niet in beweging te krijgen.

Dit schokkende feit bij het volk van God, stelt ons voor de vraag of wij ook leven in de richting van het boek van God. Dit boek spreekt over Jezus Christus en Zijn heil in de vergeving van zonden en de vernieuwing van leven. Daar wijst het heen.
Leeft u daar ook heen? Snakt u daar zo van tijd tot tijd nog wel eens naar? Of verlangt u nooit naar de vergeving van de zonden? Heeft u zo ook uw systeempje opgebouwd waardoor u van God nooit meer al te veel schrikken zal? Is het de 'kerk' waarin u zich veilig waant? Of noemt u het 'verbond' waarin u goed gaat? Misschien is het wel al uw 'inzet' waardoor u denkt dat u weinig meer gebeuren kan?

Nu is 'de kerk' iets wat we hoog moeten houden in deze tijd. 'Het verbond' is een teken van Gods goedheid. En 'inzet'; voor de kerk is kostbaar in Gods ogen. Maar als we deze dingen misbruiken om te leven bij onze eigen rust en niet de richting van de bijbel gaan, kan dat boek voor u gesloten raken. U leest dan wel van de vergeving van zonden… maar u verlangt er niet meer naar. De vraag die we ons stellen moeten als we lezen van onbewogen theologen is: hoe lees ik de bijbel? Als de farizeeër of als de tollenaar? Als de zelfgenoegzame of als de hunkerende? Als…?

Kom, gemeente, let op Gods Woord. Dat is een teken van Gods bijzondere zorg voor u.

Kom, lees uw bijbel en kom in beweging:

Zijn woord, dat ons verlicht / en onze voeten richt, geleidt ons vast en veilig.

Amen.


Gebed

1. Lof = zorg voor de hele wereld = U laat Uw zon opgaan over bozen en goeden en laat het regenen over rechtvaardigen en onrechtvaardigen = Uw trouw aan het verbond met Noach

2. Voorbede = Uw zorg voor uw wereld

3. Lof = bijzondere zorg voor Uw volk = U heeft omgezien naar Uw volk en heeft het verlossing gebracht, en heeft een hoorn des heils opgericht, in het huis van David, zijn knecht … door Uw heilig verbond te gedenken, de eed, die U zwoer aan Abraham, onze vader = Uw trouw aan het verbond met Abraham

4. Voorbede = Uw Woord in uw kerk

= niet vervreemden van Uw Woord: als mensen van moderne tijd en als kerken in moderne wereld, maar in deze tijd leven vanuit Uw Woord.

Zegen zo het Woord van vandaag in onze harten en levens, zodat we het goede spoor niet kwijt raken: het spoor van uw Woord.

Amen.

Terug naar

Terug naar Preken die Spreken
border

http://www.prekendiespreken.nl/
Heeft U vragen of opmerkingen, mail naar