Nehemia (Deel 3: Laat je niet ontmoedigen door tegenstand maar wapen je er tegen!)

Thema:	Laat je niet ontmoedigen door tegenstand maar wapen je er tegen!
Tekst:	Nehemia 4
Tekstgedeelte(n):	Nehemia 4 Efeziërs 6: 10-20
Door:	Ds. J. Haveman (predikant gereformeerde kerk vrijgem. Hattem-Noord)
Gehouden te:	Roodeschool op 30 juli 2000 / e.a.p.
Opmerking RJCV:	De prekenserie Nehemia bestaat uit: 1: Neh01 - Nehemia leert je dat bidden fundamenteel is 2: Neh02v20 - Nehemia laat zien dat God werkt door mensenhanden 3: Neh04 - Laat je niet ontmoedigen door tegenstand maar wapen je er tegen! 4: Neh05 - Echte gemeenschap is eerlijk delen (Voorbereiding viering Heilig Avondmaal) 5: Neh08v11b - Wees blij om wat God geeft (Nabetrachting) Delen 1-3 zijn elk ook zelfstandig te lezen.
Extra:	Inleiding op de prekenserie: Nehemia.

Aanwijzingen voor de Liturgie

Votum en zegengroet
Ps. 97: 1
(Morgendienst: wet)
Ps. 97: 5
Gebed
Tekst: Nehemia 4
Ps. 22: 2
Lezen: Efeziërs 6: 10-20
Ps. 22: 5
Preek
Ps. 125: 1-2
(Middagdienst: Geloofsbelijdenis)
Gebed (Dankgebed)
Collecte
Ps. 27: 1-2
Zegen

 
Soldaten rondom de kerk! Gespannen op de uitkijk. Het geweer in de aanslag…
Soldaten rondom de kerk - ziet u het al voor u? Soldaten die de wacht houden terwijl wij hier binnen onze erediensten houden. Soldaten die u begeleiden van en naar de kerk…
Je kunt je het haast niet voorstellen. En toch zijn er landen waar dat gebeurt. Laatst stond er nog zo'n verhaal in de krant. Over christenen in Soedan, een land waar kinderen van God worden vervolgd en vermoord. En waar ze niet zonder begeleiding van soldaten naar de kerk kunnen. Of het omgekeerde in China, waar christenen door de overheid worden tegengewerkt en in de gevangenis terechtkomen. Waar ze in het geheim bij elkaar moeten komen.
Dat kennen we hier helemaal niet. Je kunt hier gewoon naar de kerk gaan. En vervolging, mishandeling, moord vanwege je geloof - wie heeft er hier te maken mee gehad? Er wordt je geen strobreed in de weg gelegd. Tegenstand tegen kerk en geloof? Je merkt er hier op het eerste gezicht niks van.
Tegenstand tegen kerk en geloof. Daarover gaat het nu. En als iemand weet waarover het dan gaat, dan is het Nehemia wel. We hebben het gelezen. Vijanden die het werk van God willen dwarsbomen, willen tegenwerken. Maar weet u wie er achter al die menselijke tegenstanders zit? Je ziet hem niet, maar hij is er wel degelijk: satan! Satan is de werkelijke tegenstander. In Nehemia kun je zien hoe satan te werk gaat. Maar ook welk antwoord kinderen van de Here daarop kunnen geven. En daar willen we nu bij stilstaan.

Thema:

Laat je niet ontmoedigen door tegenstand maar wapen je er tegen! De strategie van de tegenstander Het wapen van Gods volk

Laat je niet ontmoedigen door tegenstand maar wapen je er tegen!

1. De strategie van de tegenstander

"Ha, jongens en meisjes. Ik had jullie verteld van het dagboek van mijn vader, weet je nog!? Nou, laatst heeft mijn vader iets heel vervelends meegemaakt. Hij was samen met een heleboel andere mensen aan het werk bij de stadsmuur. En het ging heel goed. Iedereen was druk bezig en de muur werd steeds hoger. Maar toen kwamen er mannen aan en die gingen tegen ons spotten en schelden. Hebben ze jou wel eens uitgescholden? Ze zeggen wel eens 'schelden doet geen pijn', maar leuk is het ook niet! Je voelt je dan heel belachelijk en denkt dat je heel dom bent.
Weet je waarom ze gingen schelden en spotten? Omdat ze boos waren dat wij de muren van de stad herbouwden. Ze waren, denk ik, jaloers omdat het zo goed ging of bang omdat de muren zo sterk werden. En terwijl ze dan zo flink zijn om tegen ons te gaan vechten, gaan ze vervelende dingen zeggen. Ze zeiden bijvoorbeeld dat als een vos tegen de muur zou opspringen, dat de muur dan al zou omvallen. Flauw grapje, hè? Want moet je maar eens kijken hoe dik de muren worden! Daar komen ze zelf niet eens tegenop!
Eerst gingen onze mannen gewoon door met hard werken. Maar toen onze vijanden merkten dat we niet bang voor hun praatjes waren, toen bedachten ze een ander plan. Ze wilden de stad in het geheim overvallen. Gelukkig hoorde mijn vader ervan en deed er ook wat tegen, maar de werkers bij de muur zagen het nu toch niet meer zo zitten. Ze vonden het moeilijk om door te werken - het was ook zoveel werk en er moest zo hard gewerkt worden! Ze begonnen te klagen en de mensen bij ons in de stad gingen de praatjes geloven dat de vijanden ons wilden overvallen. Oei, nu leek het er toch op dat de bouw niet door kon gaan en dat de tegenstanders zouden winnen…"

Al vanaf het allereerste moment dat Nehemia in Jeruzalem aankomt, wordt er melding gemaakt van tegenstanders. En het zijn met name Sanballat, Tobia en Gesem die hem belachelijk maken en tegenwerken. Nehemia 2: 10 "Toen ze het hoorden werden ze ontstemd, dat er iemand was gekomen om het goede voor de Israëlieten te zoeken." En Nehemia 2: 19 "Toen ze het hoorden, bespotten en verachten zij ons en zeiden: Wat doet gij daar? Komt gij tegen de koning in opstand?" En in het begin van hoofdstuk 4 hebben we de bijtende vragen van Sanballat gelezen en het grapje van Tobia erbij.
Wat zijn dat voor mannen? Sanballat is stadhouder van Samaria. Hij voelt zich vast in zijn positie bedreigd nu Jeruzalem als sterke stad wordt herbouwd. Tobia is van oorsprong een jood, die voor de vijand, in dit geval Ammon, heeft gekozen, waardoor hij nu een hoge positie heeft. Je zou hem een profiteur kunnen noemen met een slap karakter: hij is een jaknikker, die z'n bazen naar de mond praat om er zelf beter van te worden. Gesem is de Arabierenkoning.
Samen proberen ze de herbouw van Jeruzalem tegen te houden. En het eerste middel wat ze proberen is spot, cynisme en sarcasme. Zeg maar: psychologische oorlogsvoering. Dat doe je door schampere en kleinerende opmerkingen. Je probeert iemand of iets belachelijk te maken in de hoop dat de ander door innerlijke onzekerheid, gebrek aan zelfvertrouwen of faalangst je gelooft en er door wordt ontmoedigd.
Zo werkt satan. De grote tegenstander van God. Hij haat God. En hij wil niets liever dan al het werk dat God doet en dat tot eer van God gedaan wordt, tegenhouden. En welke tactiek past hij toe? Die van verdraaiing van de feiten. Daar is hij een meester in. 'Heeft God niet gezegd…' 'Jullie komen in opstand tegen de koning…' 'Het maakt helemaal niet zoveel uit hoe je gelooft…' 'Je kunt God ook wel dienen zonder naar de kerk te gaan…' Satan verdraait de werkelijkheid, zodat het heel aannemelijk en aantrekkelijk klinkt. Maar er klopt geen barst van! Kijk maar naar de spot van Sanballat met de zijnen. Was hun spot op feiten gebaseerd? Waren de joden echt machteloos? Zouden ze inderdaad niet offeren? Bouwden ze met ondeugdelijk materiaal? Werd die muur inderdaad van papier? Of proberen de spotters hier hun eigen geweten te sussen? (Laat spot trouwens niet vaak je eigen onmacht zien?) Als Tobia geen hielenlikker was geweest, maar een kerel, dan had hij tegen Sanballat gezegd: 'Ik begrijp dat je verontrust bent, maar ik ben bang dat je straks nooit tegen die muren opkomt.'
De feiten verdraaien, dat is satans geraffineerde tactiek.

En als dat geen succes heeft, zie je in Nehemia 4 dat de volgende stap is, die van de lichamelijke bedreiging. Een samenzwering van de volken rondom Jeruzalem om de stad onverhoeds aan te vallen. Dankzij de Here komt Nehemia van die plannen op de hoogte. Maar dan is het kwaad al geschied. Want Juda begint te klagen: 'het werk komt nooit af! Onze kracht is op'. Het was ook een gigantisch karwei waar ze mee bezig waren: er wordt met man en macht dag en nacht gewerkt. Op een gegeven moment eist dat z'n tol. En dan begint het karwei groter te lijken dan het in werkelijkheid is. Er ontstaat doemdenken. 'Dat lukt je nooit.' 'Zoiets krijg je hier nooit van de grond.' 'Het is al wel tig keer geprobeerd, maar…' Dat doemdenken wordt nog versterkt wanneer joden die tussen de vijanden wonen komen vertellen van de plannen van de vijand. Ze strooien zwaarmoedige kletspraatjes rond tegen ieder die het maar horen wil. Gevolg: op grote schaal verontrusting en wanhoop. Nehemia raakt geïrriteerd: er staat dat ze het niet één maar wel tien keer komen vertellen. En in plaats dat ze het dan tegen hem persoonlijk komen zeggen, strooien ze het praatje rond.
Dat is dus de tweede stap in satans tactiek: lichamelijke bedreiging - de angst dat je wat overkomt. Wie is daar ongevoelig voor? Bij wie werkt dat niet verlammend?

Als je zo'n geschiedenis in Nehemia leest, dan zie je heel duidelijk dat satan werkt. Maar werkt hij tegenwoordig nog zo opvallend? Ik denk dat de christenen in Soedan en China het niet moeilijk vinden antwoord te geven op die vraag: zij ondervinden satans haat aan den lijve en worden echt vervolgd. Geloven onder zulke moeilijke omstandigheden - daar kun je veel respect voor hebben! Maar het zou wel eens kunnen zijn dat onze broeders en zusters in Soedan en China bidden voor ons, vanwege onze moeilijke omstandigheden. Hoezo, moeilijke omstandigheden? Nou, bij hen is satan heel opvallend aan het werk, daar zie je meteen wat hij doet. Maar hier doet hij het op kousenvoeten, haast onzichtbaar. En dat is veel venijniger!

Hier werkt hij in het geniep. Voorbeeld? Door het je ontzettend makkelijk te maken om christen te zijn. Het kost je hier nauwelijks moeite. Je hoeft er haast niks voor over hebben. Maar zou u / jij in Soedan of China ook kerklid geweest zijn? Het is hier zo gewoon geworden dat je naar de kerk kunt, dat je al niet eens meer beseft hoe bijzonder het eigenlijk is, hoe rijk je bent dat je in alle rust en vrijheid als gemeente samen kunt komen. En dat merk je ook om je heen: sommigen gebruiken de zondagmorgen om uit te slapen en anderen de zondagmiddag om hun eigen bezigheden te doen. Hoe zou een christen in Soedan of China dat vinden, denkt u? Zou hij het niet ongelooflijk vinden: kun je in alle rust en vrijheid naar de kerk en dan ga je niet eens!
Nog een voorbeeld? Je leeft hier in een cultuur waarin 'alles mag en kan'. En dat betekent dat iedereen er een eigen mening op na mag houden en die ook openlijk kenbaar mag maken. Maar dan houdt de tolerantie op: want jij vindt dit en ik vind dat. Je mag best geloven, maar dat je daar verder in je leven ook iets mee wilt doen, dat kan eigenlijk niet: het geloof is voor de zondag en daar moet je op maandag niet mee aankomen! En zo wordt de invloed van het christelijk geloof langzaam maar zeker teruggedrongen en christelijke waarden en normen over bijvoorbeeld huwelijk en gezin ondergraven. En zeggen dat het christelijk geloof het enige echte en zaligmakend geloof is en de gereformeerde kerk de ware kerk - dat kun je toch niet meer maken! Weg met die betutteling! Trouwens: wie praat er nog over z'n geloof? Wie durft dat nog? Ben je al niet bij voorbaat bang dat ze je ouderwets of belachelijk vinden?

Zo gaat satan de ene keer heel openlijk te werk en de andere keer in het geniep. Maar zijn doel blijft hetzelfde: hij vindt het prachtig: half werk. Hij vindt het schitterend als de muur half hoog blijft, als de gemeenteopbouw wordt stilgelegd, als je de waarde van de kerkdiensten niet meer ziet, als je alleen op zondag de vrome jongen uithangt of als je niet meer durft zeggen dat je christen bent. Dan is satan precies waar hij wezen wil!

Laat je niet ontmoedigen door tegenstand maar wapen je er tegen!

2. Het wapen van Gods volk

"Weten jullie, jongens en meisjes, wat mijn vader deed, toen de vijanden zo gingen pesten en spotten? Hij ging bidden! En toen ze de stad wilden overvallen, ging hij weer bidden. Maar nu niet alleen: alle mensen gingen mee bidden. En tegelijk werden er wachtposten uitgezet, die bovenop de muren goed moesten opletten of er geen vijanden zouden komen. En het hele volk moest bij de laagste stukken van de muur gaan staan waar de vijand het makkelijkst overheen kon komen, om die te verdedigen. Iedereen kreeg een speer of een zwaard of een pijl en boog. En mijn vader zei: "Jullie moeten niet bang voor hen zijn. Denk maar aan de Here God! En aan de verhalen in de Bijbel waar je kunt zien dat de Here ons volk steeds geholpen heeft. Zoals de Here ons vroeger geholpen heeft, zo zal Hij ons nu ook helpen!" Nou, toen durfden de vijanden niet meer te komen! Goed, hè! En daarom konden we verder gaan met bouwen. Maar weet je hoe ze dat vanaf nu deden? De ene helft van de knechten van mijn vader ging aan het werk terwijl de andere helft de wacht hield. En de mensen die de stenen sjouwden moesten ook een zwaard in de hand hebben. En alle bouwers moesten een zwaard bij zich dragen. Zodat, als de vijand kwam, ze gelijk konden vechten. Iedereen werkte heel hard door. En de muur werd hoger en hoger…"

Hoe moet je reageren op de tactiek van satan? Wat moet je doen als andere mensen je belachelijk maken en met je spotten? Wat was het eerste dat Nehemia deed? Hij ging bidden. Het gebed is het machtigste wapen tegen de satan. Als hij ergens een hekel aan heeft dan is het aan biddende mensen. Aan mensen die hun hulp van de Here verwachten…
Als je het boek Nehemia leest, valt telkens weer op hoe het gebed de dragende grond is voor alles wat Nehemia doet. En ook nu weer, nu het tegen zit, nu er strubbelingen zijn, tegenslag is, valt hij terug op het gebed. Zo belangrijk is bidden! Begin altijd met bidden! Betrek de Here in alles wat je doet en overkomt.
Maar tegelijk weerhoudt hem dat ook nu weer niet concrete maatregelen te nemen. Hij ziet z'n eigen verantwoordelijkheid ook onder ogen. En hij past zijn militaire en strategische inzichten toe: voortaan zal er gewaakt worden, en als de dreiging groot is staat het volk klaar om de vijand op te vangen, en als de dreiging wat minder groot is, wordt er voortgebouwd, maar wel waakzaam: de wapenrusting aan, het zwaard bij de hand, steeds op alles voorbereid.
Een ander wapen tegen de strategie van satan is de bemoediging door verkondiging van het Woord. Nehemia roept de mensen op niet bang te zijn, maar zich te herinneren wat de Here God in het verleden steeds gedaan heeft. Dat Hij trouw is en grote dingen heeft gedaan. Omdat Hij de God van het verbond is, die doet wat Hij zegt, die trouw houdt tot in eeuwigheid.
En ten slotte zoekt Nehemia de kracht van de gemeenschap. Als het hoornsignaal klinkt betekent dat verzamelen. Voorkomen moet worden dat gemeenteleden geïsoleerd worden, dat schapen los van de kudde raken. Dat is gevaarlijk: als je er alleen voorstaat, ben je een makkelijke prooi voor satans tanden. Denk niet dat je op je eentje kunt geloven, maar zoek de kracht van de gemeenschap, want samen sta je sterk.

Veel later, als Christus door zijn offer aan het kruis, zijn opstanding en verheerlijking de satan al definitief verslagen heeft, roept Paulus de volgelingen van Christus op om 'de wapenrusting Gods' aan te doen (we hebben het gelezen). "Want we hebben niet te worstelen tegen bloed en vlees, maar tegen de overheden, tegen de machten, tegen de wereldbeheersers dezer duisternis, tegen de boze geesten in de hemelse gewesten." Want satan mag dan verslagen zijn, hij gaat tot de wederkomst wel tekeer als een brullende leeuw op zoek naar wie hij nog in zijn val kan meesleuren. En daarbij heeft hij het op jou gemunt! Want hij heeft een hekel aan kerkmensen. Aan mensen die Christus willen navolgen niet alleen op zondag maar ook door de week. Doe daarom die wapenrusting aan!
En heel veel van wat Nehemia al liet zien, tref je ook weer bij Paulus aan: het gaat om de waarheid en niet om de leugen. Dat je sterk kunt zijn door het woord van God. Dat je bidt, aanhoudend bidt, steeds weer, in allerlei situaties. En dat je waakzaam bent - op je hoede! Doe daarom die wapenrusting aan!

Tegenstand. Het kan openlijk, zoals in de tijd van Nehemia. Het kan ook op kousenvoeten, zoals bij ons. Maar tegenstand is er! Neem daarom satan serieus. Maar wordt niet paniekerig. Want de Here Jezus heeft hem al overwonnen. Bang zijn voor satan is geen goede houding, maar wel dat je alert bent op de signalen die hij afgeeft. Reken ermee. Wees er op verdacht. Laat je er niet door beetnemen, je niet ontmoedigen, wordt geen doemdenker. Maar wapen je er tegen. Ga met alle tegenslag en teleurstelling steeds eerst naar God. Laat Hem nooit buiten je leven en alles wat je overkomt. En kies voor de waarheid, tegen de leugen. Val steeds terug op het goede woord van God, op zijn belofte dat Hij trouw is. En zoek de kracht van de gemeenschap - samen sta je sterker!

Amen.

---

Gebed (Dankgebed)

Dank U voor uw overwinning op satan, Here Jezus. Wij prijzen U voor uw macht en majesteit. Dank U dat we niet bang hoeven zijn voor die grote tegenstander van U, voor hem die U haat tot in de grond van zijn bestaan. Dank U dat U ons tegen hem wilt wapenen.
We bidden U of U ons wilt helpen in het gevecht tegen de duivel. Of U ons wilt helpen om te bidden als het ons moeilijk gemaakt wordt in u te geloven, om met onze zorg en moeite in gebed tot u te gaan. Geef dat we U niet buiten ons leven sluiten. Help ons alleen de waarheid lief te hebben. Help ons trouw in de Bijbel te lezen en U en uw werk daardoor te leren kennen, zodat we daar op terug kunnen vallen als het moeilijk is. Help ons de waarde en de kracht van de kerkgemeenschap te zien, hoe rijk U ons maakt dat we ongestoord bij elkaar kunnen komen, uw Naam mogen aanroepen en belijden. Geef dat het gemak waarmee we in Nederland kerklid kunnen zijn ons niet lui en lauw en onverschillig maakt. Geef dat het voor ons heel belangrijk, ja onopgeefbaar is, dat we kind van U zijn. We bidden U: maakt U ons sterk tegen de aanvallen van satan. Geef dat hij geen vat krijgt op ons. Houdt U ons vast.
We bidden U ook voor onze broeders en zusters die om het geloof in U worden vervolgd, bespot, gemarteld en vermoord. Wees ook hen nabij, bemoedig, sterk en vertroost hen. Geef ruim baan voor de verkondiging van uw evangelie. Uw woord is niet gebonden aan landen, culturen, talen, gewoontes, en laat zich niet beperken door gevangenismuren, kerkers of graven. Uw Woord is een kracht - Here, waai met uw Geest waarheen U wilt. Breng mensen tot bekering zodat ze op hun knieën voor U neervallen. U, de levende God, de Koning van de aarde.
We bidden U voor allen die door moeiten getroffen worden. Als er ziekte is, ouderdom, zorg over de gezondheid en uitslagen van onderzoeken. Als er rouw is om overleden familieleden. Als er zorg is over ongeloof en onverschilligheid, verzet tegen U. Here, wees nabij. Geeft U de kracht die we nodig hebben om vol te houden, om te blijven vertrouwen op U.
We danken U voor de kerkdienst. We bidden U: vergeef de zonden die er waren. Maakt U alles goed. Geef ook verder nog een goede zondag. We vragen het U om Christus wil.

Amen.