De geloofsbeleving in de psalmen (Deel 3: David nodigt uit Gods goedheid te proeven)

Thema: David nodigt uit Gods goedheid te proeven
Tekst: Psalm 34: 9
Tekstgedeelte(n): 1 Samuël 21
Psalm 34
Door: Ds. H. Drost (predikant gereformeerde kerk vrijgem. Houten)
Gehouden te: Haren (1999)
Opmerking RJCV: De delen uit de prekenserie over De geloofsbeleving in de psalmen kunnen afzonderlijk gelezen worden. De prekenserie bestaat uit:
1: Ps_03v09 - David verwacht alles van de HERE
2: Ps_30v12 - De HERE wil dat in Davids huis zijn lof blijft klinken
3: Ps_34v09 - David nodigt uit Gods goedheid te proeven
4: Ps_42v06 - Het geloof spreekt tegen je gevoel in
5: Ps_51v16 - David bidt of hij de HERE weer mag eren
6: Ps_52v10 - David is zeker in God voor altijd
7: Ps_142v04 - Davids enig houvast was de HERE die zijn weg kent
Extra: Inleiding op de prekenserie: De geloofsbeleving in de psalmen.

Aanwijzingen voor de Liturgie

1. Votum en zegen
2. (Ochtenddienst: Ps. 62: 3)
    (Ochtenddienst: Wet)
    (Ochtenddienst: Ps. 62: 5-6)
2. (Middagdienst: Ps.62: 3-4)
3. Gebed 1
5. Lezen: 1 Samuël 21
6. Ps. 56: 1-3
7. Lezen: Psalm 34 (n.b. Abimelek = 'farao' = Achis)
8. Ps. 34: 1-2
9. Tekst: Psalm 34: 9
10. Preek
11. Ps. 34: 3-4
      (Middagdienst: Geloofsbelijdenis)
      (Middagdienst: Ps. 34: 6)
12. Gebed 2
13. Collecte
14. Ps. 34: 7-8
15. Zegen

Gebed 1

Vader in de hemel,

In een vreemde en ruige wereld is het goed bij U te schuilen. Hier mogen we schuilen in de schaduw van Uw vleugelen. Bij U is het goed.

Geef ons zo de erediensten te beleven. Maak alles goed in Christus' bloed. Leer ons het daar van te verwachten.
-> Vader, als alles uit ons leven tegen ons spreekt, als de zonden die we steeds doen ons aanklagen, als we alles weer verprutst en verziekt hebben - maak het dan goed in Christus' bloed. Leer ons te schuilen achter bloed, zoals eens Uw volk in Egypte. Daar waren ze veilig - tot de morgen van licht.

Geef ons vertrouwen door Christus' Geest. Doe ons zien hoe veilig we bij U zijn. Doe ons proeven hoe warm geborgen we in Uw hoede zijn.
-> Vader, als we ons soms ongelukkig voelen, als we verdriet met ons meedragen, als we depressief worden op deze aarde - geef ons een veilig gevoel onder Uw vleugelen. En laat het fijn zijn bij U te zijn.

U bent zo goed. Zoals een hen haar kuikens roept onder haar vleugels om ze te beschermen en te behouden, zo roept U ons in de kerk onder Uw vleugelen om ons te beschermen en te behouden. Geef het ons zo te beleven, opdat we leren proeven en zien hoe goed U bent voor zondaren zoals wij.

Om Christus' wil.

Amen.


Geliefden in Christus,

De psalmen zijn liederen die mensen hebben gemaakt toen ze wat hebben meegemaakt met de HERE, de God van het verbond. In een psalm kan iemand klagen over schuld omdat hij fouten heeft gemaakt tegenover de HERE. Een ander kan in een psalm smeken om hulp omdat ze is afgedwaald van de HERE. Een derde kan in een psalm jubelen over redding omdat hij is uitgered door de HERE. Dat laatste gebeurt in Psalm 56 en 34, die spreken over Davids wonderlijke redding uit Gath.

'Ja, dat klinkt wel aardig - zegt iemand - maar moeten wij nu nog zingen van dingen die zo lang geleden zijn gebeurd?'. Ja, God legt ons de psalmen in de mond. De kerk kan en mag wel veel andere liederen zingen, maar de kerk moet de psalmen zingen. Waarom? Omdat ze voor ons zijn gemaakt.

Dat merk je ook aan de stijl van de psalmen. Boven Psalm 34 staat dat de psalm van David is "toen hij zich bij Abimelek als een waanzinnige gedroeg, zodat deze hem wegjoeg en hij heenging". Dat is een gebeurtenis die in Davids leven diepe indruk heeft gemaakt.
Maar lees je de psalm verder, dan gaat het daar niet zo nadrukkelijk over. Het gaat wel over redding uit de nood, maar het staat er zo dat iedereen het kan meezingen. Daar heeft God de psalm voor laten dichten. Opdat ook wij proeven en zien hoe goed de HERE is.

Ik vat de tekst zo voor u samen:

David nodigt uit Gods goedheid te proeven

In 

  1. Zijn genade
  2. Zijn macht


1. Zijn genade

David, de dichter van deze psalm was de door God aangewezen koning. In het geheim -want Saul was officieel nog koning- had God David laten zalven. Vanaf dat moment "greep de Geest des Heren David aan" (1 Samuël 16: 13). Dat kon je later merken ook: terwijl iedereen bang was voor de grote Goliath, ging David op hem af in de kracht van God. De filistijn brulde beledigd toen hij zo'n snotjongen op zich af zag komen zonder fatsoenlijke wapens en hij schreeuwde: "ben ik een hond dat je zo op me afkomt?" Maar David zei dat de HERE zijn kracht was... en won - in het geloof.

De Geest had hem aangegrepen. Dat valt op. Als David later als generaal van de koning veel vijanden verslaat, zingen de vrouwen dat hij er meer aan kan dan de koning. En voor de man die dan nog koning is - Saul - wordt duidelijk dat David de man is die beter is dan hij, de man van wie God had gezegd dat hij koning zou worden(1 Samuël 15: 28).

En als dat Saul eenmaal goed duidelijk is, zet hij alles op alles om David te doden. Hij drukt hem in de knel. En David moet vluchten.

Opgejaagd en in het nauw gedreven, raakt hij zijn geloofsmoed kwijt. Alles en iedereen spannen tegen hem samen. Waar moet hij heil zoeken? Alleen het buitenland lijkt veilig.
Gemeente, hoe wanhopig moet die jonge man geweest zijn, dat hij vlucht naar de mensen tegen wie hij altijd namens God gevochten heeft: de filistijnen. Hoe weinig is er nog geloof bij David.
Maar God zorgt ervoor dat hij daar geen moment blijven kan. Achis' knechten herkennen hem. Ze zeggen zelfs al dat hij de nieuwe koning zal zijn die Saul op zal volgen. Ze weten exact wie hij is. Als hij dat hoort, vreest hij terecht voor zijn leven. Hij ziet geen uitweg. Hij weet nog maar een ding: hij vernedert zich tot een krankzinnige.

Voor iemand die gek was had men een heilig ontzag. Het is uit de oorlog bekend dat stoere Duitse soldaten helemaal panisch werden als het over besmettelijke ziekten ging. Zo was men in de tijd van David panisch voor psychiatrische patiënten. Men zag hen toen namelijk niet als patiënt, maar als mensen in wie kwade machten werken. Als David zich als een krankzinnige aanstelt, wijkt ieder achteruit. En de koning zegt: "weg, weg met hem... waarom brengen jullie hem hier? Aan gekken geen gebrek."

Davids list lukt. Hij ontkomt. Dat had hij niet gedacht. Daar heeft hij die filistijnen mooi te pakken. Hij kan zich in de handen wrijven. Dat heeft hij 'm mooi gelapt.
Denkt David dat? Nee. David heeft het heel anders beleefd. Dat weten we uit Psalm 34. Hij zegt: "Deze ellendige hier riep en de HERE hoorde. Hij verloste hem uit al zijn benauwdheden" (vers 7).
Terwijl hij als een gek liep te kwijlen bij Achis, was er een bede in zijn hart: 'Here, help'. U zult dat ook wel hebben als u in het nauw zit: koortsachtig doe je wat je moet doen, maar ondertussen is er het gebed in je hart: 'Here... help'. Zo heeft David dat beleefd.
En - o wonderbare goedheid van de Heer - dat gebed is verhoord en David kwam vrij. In die redding proeft en ziet hij niet eigen slimheid, maar Gods goedheid.

En hij nodigt ieder uit mee te genieten: "Smaakt en ziet dat de HERE goed is". Hij is zo goed dat hij mensen die zich zelf in de nesten hebben gewerkt, toch wonderlijk redt.

David nodigt uit Gods goedheid te proeven. Wij proeven dat goed als we ons indenken waarom God David gered heeft. Waarom haalde God David daaruit? Was het niet zeldzaam stom van David om daarheen te gaan? Was het ook niet bijzonder zondig om bij Gods vijanden heil te zoeken? Waarom redde God hem?
Het antwoord is: Jezus Christus. Hij heeft van zichzelf eens gezegd dat Hij de "wortel Davids" is (Openbaring 22: 16). David komt dus uit Hem, de wortel. Hij wil dat David koning wordt. Want zo is Jezus op weg om te komen. En God redt David om Zijn Christus. God is goed om Jezus' wil. Gods goedheid proef je echt bij de Heiland. Die zie je echt bij Jezus.

"Smaakt en ziet dat de HERE goed is" - is de uitnodiging van David. Hij heeft Gods goedheid ervaren. Hij nodigt ook u uit dat mee te maken.
En wie wil dat niet? Gods goedheid genieten!? Dan ervaar je Zijn goedheid in het geloof. Dan is Hij je zo goed. Je hart gaat naar Hem uit en Hij komt dichtbij U. Wie zou dat niet willen? Wie wil die goedheid niet proeven? Zal dat niet heerlijk zijn? Wie wil dat niet zien? Zal dat niet prachtig zijn?

Ja, ieder gelovige wil dat wel. Maar hoe zullen wij leren proeven en zien?
Petrus heeft in het Nieuwe Testament in zijn brief deze psalm aangehaald en hij zegt dat je Gods goedheid leert proeven en zien door de Bijbel te lezen. Gods Woord is de weg. Door te lezen ga je proeven en zien hoe goed God is voor mensen: voor David, voor tollenaren en... voor mij. Dat lezen in de bijbel zet je leven in ander licht, het licht van Gods goedheid. Je gaat het al lezende proeven en al studerende zien. En… dan kan een mens zoveel van de Here houden: hoe goed is Hij!

Petrus schrijft: 'als je die goedheid van God in Christus geproefd hebt, gaat het je als een baby die de moedermelk eenmaal heeft geproefd. Na een tijdje begint hij of zij te schreeuwen van verlangen. Hij wil graag meer van dat heerlijke, dat zoete, dat goede...'
Wie eenmaal geproefd heeft, blijft lezen. Hebt u Gods goedheid al geproefd als u de bijbel las? Hoe ziet u God als u de bijbel leest? Is Hij voor een schoolmeester die u streng de weg wijst? Is Hij de rechter die u boos het oordeel zegt? Of leest U van zijn goedheid voor zondaren als wij? Wat proeft u?

Wie genade geproefd heeft voor zondaren, wie in de bitterheid van de schuld het zoete van de genade proefde, die verlangt naar meer. Die leest de bijbel om meer daarvan te ontdekken. Of niet, gemeente?
Wanneer ik met mensen spreek over hun persoonlijk geloofsleven, hoor ik vaak dat ze wel het persoonlijke gebed kennen, maar niet het persoonlijk lezen uit de bijbel.
Persoonlijk bidden is belangrijk. Dat doet je goed. Maar God wil ons veel meer doen genieten. Doe Zijn Woord open. Lees het elke dag. Lees het ook voor uzelf. Begin maar met kleine stukjes. Het wordt vanzelf wel meer. Want als je eenmaal geproefd hebt, blijf je aan het snoepen. Gods Woord word je als honing... heerlijk voor elke dag.

Dat was het eerste punt van de preek. Het thema is: David nodigt uit Gods goedheid te proeven in 1. Zijn genade, en in

2. Zijn macht

Als David door een dolle Saul wordt opgejaagd 'als een veldhoen op de bergen', vlucht hij naar Nob. Nob is de priesterstad vlak bij Jeruzalem. Hij zoekt hulp bij God.
Toch… toch is hij op dat moment het vertrouwen kwijt. Hij gaat nu niet meer in de kracht van het geloof, maar zoekt het ook in de kracht van zichzelf. Hij slaat aan het regelen. En dat loopt fout.
Want hij gebruikt leugens. Hij liegt tegen de priester. Hij zegt dat ze op een bijzondere tocht zijn. De priester denkt dat David nog steeds in Sauls dienst is en geeft hem voor dit bijzondere geval zelfs het brood uit de tempel, dat anders alleen de priesters mogen eten. David vraagt behalve om brood om wapens. En er is… het zwaard van Goliath, de reus uit Gath.
Dat is een signaal van de Here aan David! Want dat zwaard is een teken van wat God allemaal kan. Toen David in Gods kracht op Goliath afging, haalde dat zwaard niks uit. 'Stel je vertrouwen niet op mensenkracht, maar bouw op Mij' - zegt de HERE als het ware als David dit zwaard onder ogen krijgt. Maar David zegt: "Zijns gelijke bestaat er niet; geef het aan mij" (1 Samuël 21: 9).
Hij gaat toch in eigen kracht. Zo komt hij in de stad van Goliath, Gath. Daar zoekt hij veiligheid. Maar dat is kwaad. Het is 'kwaad' in de zin dat het niet goed is wat David doet. Maar het is ook 'kwaad' in de zin dat hij zich in de nesten werkt.

Dat heeft David ingezien. Dat heeft hij geleerd. En die les geeft hij nu door. De psalm is een psalm die ons leren wil: "Komt, kinderen, luistert naar mij, ik zal u de vreze des Heren leren"(vers 12). Vanuit de ervaring van het kwade leert David nu wat goed is: de HERE is goed. Bij Hem schuilen is goed. De tekst zegt: "Welzalig de man die bij Hem - u moet lezen: IN Hem - schuilt".

Schuilen IN de HERE? Wat betekent dat? Dat blijkt uit het vers wat hiervoor staat. In vers 8 wordt de Engel des Heren vergeleken met een leger. Hij "legert Zich rondom wie Hem vrezen" (vers 8). Hoe doet God dat? Dat doet Hij door zijn leger, de engelen. Die engelen zet Hij als schildwachten uit rondom Zijn kinderen. Hij beschermt en bewaakt hen zo aan alle kanten.
In het Oude Testament is het de Engel des Heren die op aarde verschijnt als de Aanvoerder van de engelen. In het Nieuwe Testament horen we over Christus, die de vorst der engelen is. Bij Hem is het veilig. Hij is er met een leger om ons heen. Wie schuilt "in Hem" is te feliciteren, want bij Hem ben je veilig. Daar is het echt goed.

"Welzalig de man die in JAHWEH schuilt". Dat woordje "man" duidt hier op een mens in zijn kracht. Hij kan veel. Hij wil veel. Maar hij is te feliciteren als hij het juist niet van eigen kracht maar van de HERE verwacht. Te feliciteren is de man die zo groot is geworden... dat hij een kind is geworden.

Groeien in het geloof is precies tegenovergesteld aan groeien in deze wereld.

Wie opgroeit in deze wereld, krijgt te horen: 'goed zo, je kunt het zelf al'. Wie groeit in geloof, hoort via deze tekst uit Psalm 34: 'Goed zo, je doet het zelf niet meer'.

De groei van het geloof is precies de andere kant op dan we gewend zijn. Dat is raar. Dat is moeilijk. We kunnen dat niet uit onszelf. God moet ons doen groeien. Dat is de weg van de Heilige Geest, die een mens doet groeien in het geloof.

Hoe volwassen bent u? Kunt u alles zelf? Dat is goed.
Hoe volwassen bent u in het geloof? Hebt u afgeleerd alles zelf te doen? Dat is goed: "Welzalig de man die in de HERE schuilt".
Wie dat doet, ervaart wat het is geborgen te zijn. Zoals een kind bij vader op schoot zich heerlijk voelt - want dat is het beste plekje van de wereld - zo proef je dan hoe goed het is in de HERE weg te schuilen. Dat smaakt goed. Dat oogt fijn. Want Zijn schildwachten staan om je heen. Zijn Vaderarmen dragen je door de wereld. Wat zal een mens ons doen?

Kom. Proef het ook. Kruip maar bij Hem op schoot. Ook U bent daarvoor nooit te groot. En daar in Vaders armen, daar bij Vaders hart is het goed.

"Proeft allen en aanschouwt
de goedheid van Gods Vaderhart.
Gezegend wie in nood en smart
alleen op Hem vertrouwt"

Amen.


Gebed 2

1. Lof: wij loven met alle mensen Uw goedheid over onze aarde: U bent ons goed, door van de hemel regen en vruchtbare tijden te geven en eten en drinken en vreugde.

2. Gebed:
2.1. inzicht: Paulus sprak mensen erop aan (Handelingen 14) = open ogen van veel mensen;
2.2. geduld: wereld leeft in verzet tegen U = open toch Uw handen voor eten en drinken - U bent goed.

3. Lof: niet met alle mensen, maar wel met al Uw kinderen loven wij Uw goedheid die op z'n mooist en best is uitgekomen in het geven van Christus = in Wie wij alles kregen wat we nodig hebben.

4. Gebed
4.1. inzicht: doe ook Uw kinderen proeven en zien dat U goed bent: niet blijven steken in angst, niet alleen maar denken aan de wet, maar als zondaren komen bij onverdiende genade = dat wij onszelf verfoeien maar U zo lief krijgen; onszelf verafschuwen, maar de Here Jezus hoog hebben;
4.2. geduld: leer ook ons te leven in gehoorzaamheid en Uw goedheid niet te misbruiken; U bent ook een vuur - voor ieder die over U heen denkt te lopen: leer ons U te vrezen - in liefde en respect en heb geduld met ons.

5. Voorbede
5.1. zieken: slachtoffers oorlog / verkeersslachtoffers / aids-patiënten => voorbede voor hen die in ziekenhuizen en gezondheidszorg werken = respect voor leven houden (euthanasie);
5.2. sterven: dood in verkeer / dood in oorlog / dood in familie => voorbede voor hen die rouwen en hen die troosten moeten = de enige troost die er is vinden (Heidelbergse Catechismus, Zondag 1) = geef ons dat wij -in en vanuit de gemeente- die enige, unieke en machtige troost niet verzwijgen, maar eren door erover te spreken wanneer dat past en die te loven wanneer dat goed is; dat willen we nu doen:

We loven U, dat U ons die troost geeft.
We loven U, dat U ons redt uit de macht van de dood.
We loven U, dat U ons doet leven door Uw Geest.
We loven U, dat U ons samenbrengt in de gemeente.
We loven U, dat U ook anderen nodigt tot Uw gemeente.
We loven U.

Amen.

Terug naar

Terug naar Preken die Spreken
border

http://www.prekendiespreken.nl/
Heeft U vragen of opmerkingen, mail naar