Allemaal aan de hartbewaking!

Thema: Allemaal aan de hartbewaking!
Tekst: Spreuken 4: 23
Tekstgedeelte(n): Spreuken 4
Door: Ds. D.F. Ensing (predikant gereformeerde kerk vrijgem. Langeslag)
Gehouden te: Aduard op 6 februari 2000

Aanwijzingen voor de Liturgie

Ps. 108: 1, 4
Gebed
Lezen: Spreuken 4
Ps. 40: 1, 4
Tekst: Spreuken 4: 23
Preek
Ps. 19: 4, 6
Geloofsbelijdenis: Gez. 3
Gebed
Collecte
Ps. 111: 1, 5-6

Gemeente van onze hoogste Dokter!

Bent u wel eens op de hartbewaking in het ziekenhuis geweest? Slangetjes en snoertjes, leidingen. De ene monitor naast de andere. Bloeddruk, hartslag, ademhaling, alles wordt voortdurend opgenomen. De zuurstofvoorziening moet goed geregeld zijn. Eén mens op bed, met een heleboel toeters en bellen erom heen. En als er maar even iets mis dreigt te gaan, gaat er een bel, of een pieper. En prompt staat er een verpleger klaar, om te helpen. Alles wordt dan uit de kast gehaald, om het leven van de patiënt te behouden. Het is de moeite waard, om ervoor te vechten. Dat lukt niet altijd. Soms gebeurt er alsnog iets, waardoor zelfs de 'Intensive Care'-mensen het niet redden. Dan staan ze machteloos. Dan moeten ze het aan God overlaten. God die op zijn tijd kan roepen. Dan helpt geen menselijke hulp, dan helpt geen monitor meer.
Dat hebt u in de familie vast allemaal wel een keer meegemaakt. Of in de kring van uw kennissen. Dan ben je dankbaar, dat die voorzieningen er zijn. Dat zet ons ook voor de vraag: hoe gezond leven wij? Wij moeten goed voor ons lichaam en dus ook voor ons hart zorgen.

Zorg voor je hart. Dat geldt niet alleen voor die holle spier in ons lichaam. Zeker, die moet blijven pompen. Anders komt onze bloedsomloop in gevaar. Maar de bijbel wijst ons ook op ons geestelijke hart. Daar zingen de psalmen vaak over: 'Ik wil U dienen met heel mijn hart.' En de Here Jezus zegt het ons ook: 'dien God met heel je hart.' Dat betekent: je dient God met alles wat je in huis hebt. Alles wat jij bent. Je hart, dat is je diepste levenscentrum. Jouw hart, daar komt van alles binnen. En er komt ook van alles uit. Slechte gedachten, goede gedachten. Virussen, die het goede in je hart willen verlammen. Zoals computervirussen de harde schijf, het hart van je pc kunnen bedreigen. Er zijn mensen, die ze expres versturen. En dan moet je erg oppassen, dat die virussen niet je pc bedreigen. Zo moet je ook oppassen met je hart. Je leest en hoort van alles. En je denkt over veel dingen na. Wat komt er binnen? En welke gedachte laat je naar buiten komen? Zeg je ook altijd wat je denkt? Of is dat niet veel goeds? Daarom: kijk uit met je hart. Altijd en overal. Hartbewaking. Dat is niet alleen voor hartpatiënten in het ziekenhuis. Dat is iets voor ons allemaal. Het is een wijs bevel. Door de dichter van de Spreuken gesproken. Door de HERE ook aan ons doorgegeven. Daarover vandaag.

Ik bedien u Gods Woord over deze spreuk als volgt:

Allemaal aan de hartbewaking!

  1. Waarom dat zo nodig is
  2. Hoe je dat kunt

1. Waarom dat zo nodig is

Broeders en zusters, jongens en meisjes, stel eens, dat ik iemand van u zou vragen, om op mijn huis te passen, terwijl ik met mijn gezin een wereldreis ga maken. U belooft natuurlijk: ik zal alles perfect in orde houden. De tuin houd ik in orde, ik zal het gras op tijd maaien. En de bloemetjes krijgen op tijd hun water. Maar dan kom ik na een tijd terug. De vloerbedekking is smerig, de meubels voor een deel aan splinters. Een chaos.
Ik vraag u: wat heb jij met mijn huis uitgespookt? En dan komt u met deze verklaring: 'afgelopen zomer kwam er stel jongelui langs op fietskamp, en ze vroegen een paar nachten onderdak. En ja, het eerste elftal van voetbal was gepromoveerd, en die konden hier mooi terecht voor hun overwinningsfeest. En de buurtvereniging, heeft hier de opening van het nieuwe seizoen gehouden.' Wat zou ik hebben gedaan?
God zegt het tegen u allemaal: ik wil graag in jouw hart wonen. Dat is dan mijn tempel. En wat doe jij ermee? Bewaak jij je hart wel? Dat is echt nodig! Gunt u de Here alle ruimte, of laten wij van alles binnen, dat er niet in thuis hoort? Wanneer zeggen wij nee tegen verkeerde gedachten?

Hartbewaking. Bewaak vooral je hart. Boven alles wat je te bewaken hebt. Je bent zuinig op je spulletjes. Je let op je tijd. Je schat als student in hoeveel tijd je nodig hebt voor dat tentamen. Je schat in naar welk feestje je nog wel kunt gaan. Maar je kiest ook je studietijd. Kijk, broeders en zusters, zo zullen wij nu ook onze gedachten moeten beheren. Dat lijkt misschien een raar idee. Maar denk er maar eens even over na. We leven onder een voortdurende stroom aan informatie, en we laten alles maar op ons afkomen. Maar wanneer zeggen wij nu eens: 'stop!' Want de dichter van de Spreuken vindt uw en mijn hart te belangrijk. Daar mag je niet zomaar alles binnenlaten. Want uit het hart zijn de uitgangen van het leven. De bronnen van het leven. Vanuit je hart kies je wat je doen zult. Als u gevoelig bent voor geweld, gaat u niet naar een oorlogsfilm kijken. Of als jij niet tegen bloed kunt, dan gaat u toch ook niet vooraanstaan bij een ongeluk? Er is wel eens verband gelegd tussen gewelddadige video's en kinderen, die op straat anderen aftuigen. Je laat de gedachte toe aan geweld, en dus ga jij het ook doen. Nee, zegt deze Spreuk: 'bewaak je hart. Boven alles. Het is nodig voor je leven!'

Ook hier kunt u een voorbeeld nemen aan de Here Jezus.
Jezus hoefde maar te knielen voor de satan, en Hij had alle koninkrijken van de aarde gekregen. Wat een verzoeking! Dan hoefde Hij niet te lijden, niet te vechten tegen alle ongeloof. In een keer koning! Een heel aantrekkelijke gedachte. Hoe zou u reageren? Je zult maar koning mogen worden! Zelfs als je door praktische omstandigheden zou moeten weigeren, dan zou je nog wel heel erg vereerd voelen. Jezus wees het aanbod duidelijk en helder af. Alleen de Here God aanbidden.
Later, een maand of wat voor zijn lijden, sprak Hij over zijn lijden. Maar Petrus wilde er absoluut niet van weten. Dat moet God tegenhouden! Petrus zette een groot vraagteken bij de noodzaak van Golgota. Dat was hem ongetwijfeld ingegeven door de satan. Die nam even bezit van Petrus. Maar de Here wijst de satan de deur. Weg jij! Je bent mij zo een aanstoot. Je bent niet bedacht op de dingen van God, maar op die van mensen. Jezus bewaakte zijn hart. Als mens van vlees en bloed zou hij misschien nog wel de gedachte hebben toegestaan: ik wou dat ik niet hoefde te lijden. Maar die gedachte is dodelijk voor Gods program. En dat wil de Here Jezus persé niet. Hij is God, in de gestalte van een knecht, een slaaf. Maar hij bewaakte als mens wel zijn hart. Er mochten geen zondige gedachten binnenkomen.

Nu, gemeente, dat deed Jezus als mens zonder zonde. En wij dan?! Wij willen Christus navolgen. Leven in de gezindheid van Christus. Dan is het hard nodig, dat wij ons hart bewaken. Want ons hart, daar wil God wonen. De Geest maakt ruimte voor de gezindheid van Christus. Alleen, uw en mijn hart zijn echt niet zonder zonde. Was het maar waar. We zijn nog o zo gevoelig. Voor verkeerde gedachten. Zodat wij in het leven van elke dag zomaar verkeerde keuzes zouden maken. Dat is het ook wat Jezus ons voorhoudt in Matteüs 15: 17 v.v. Wat we eten maakt ons niet onrein, zei Hij. Nee, ons zondige hart broeit allerlei verkeerde gedachten uit. Gevoed door van alles dat op je af komt. Als we niet oppassen, dan spuit er van allerlei smerigheid uit. Zoals moord, overspel, leugen en roddels.
Je hart is voortdurend in gevaar. En jij zult er voortdurend op moeten letten. Wat doe jij, als mensen in feite over jou zeggen: jij deugt toch nergens voor. Ga uit mijn ogen. Wat doet u als man, als u merkt, dat u vrouwen voor de televisie aan het uitkleden bent? Wat doet u, als u merkt, dat uw werk u in beslag neemt, dat het geld kennelijk te belangrijk is?
Om dit te voorkomen, is het niet mogelijk even een spoedcursus reanimatie of intensive care te volgen. Dit is een leerschool, waar wij voortdurend mee bezig blijven. Hartbewaking. Echt nodig dus. En hoe zullen wij dat doen?

Allemaal aan de hartbewaking!

2. Hoe je dat kunt

Hartbewaking. Daar gaan we naar toe als er acuut levensgevaar is. De monitoren waarschuwen met allerlei piepers en andere signalen als de verplegers moeten ingrijpen. We hebben gezien, dat er ook inderdaad best gevaar voor ons hart dreigt. Nu weet ik wel, broeders en zusters, jongens en meisjes, dat u al gauw zult zeggen: 'ach valt het allemaal niet een beetje mee?' 'Is het wel zo ernstig zoals u dat allemaal schetst?' En: 'ja maar, ik voel die gevaren niet zo in mijn leven. Ik zit met heel andere dingen.'

Om bij dat laatste te beginnen: Wat ik noemde was maar een enkel voorbeeld. U kent zelf wel die karakterzonden waarmee u zelf zit. En u weet ook wel, hoe gevoelig u bent. U kunt zomaar een signaal binnenkrijgen, dat u raakt, en zondige gevoelens wakker roept. Het kan een liedje zijn voor de radio, een fragment voor de televisie, of een gesprek met iemand anders. Voor iedereen verschilt dat weer.
Maar, dan dat andere: 'valt het allemaal niet een beetje mee?' In de praktijk blijkt dat niet het geval. Ik heb zelf ook wel eens dingen gehad, dat ik dacht: daar kan ik wel tegen. Maar als ik dan het toch meemaakte, kon ik mezelf wel eens heel erg tegenvallen. Dan sluimert er op de bodem van mijn hart toch meer, dan ik zelf wil toegeven. Dat kost mij dan flink strijd, allereerst met mijzelf.

Maar, gemeente, dat is niet het enige, wat wij hier kunnen zeggen. Want, wij mogen geloven in de Heilige Geest! En die Geest heeft ons beloofd, dat Hij ons zou vernieuwen. Bij dat vernieuwingswerk hoort ook dat Hij ons de ogen opent voor onze principiële zwakheid. Maar tegelijk ook: dat Hij in staat is, om ons verder te helpen. En dat gaat lukken ook! Hoe, dat wil ik hier dan wat verder uitwerken.

Hartbewaking, hoe? Dan zullen wij allereerst moeten luisteren naar de Bijbel. Daarin vinden wij de wijsheid van God. U kunt dat in het begin van Spreuken regelmatig horen, en vandaag lazen we het in Spreuken 4: 1-20: Luister toch naar de vermaning van je vader. Hij geeft je de woorden van God door. En die vader is dan je vader van vlees en bloed, hij kan ook je leraar zijn, of je ouderling. Als hij maar aan de woorden van God herinnert. Elke dag dicht bij God leven. Naar Hem luisteren. Met Hem in gesprek blijven. Onder andere door bijbellezen, en gebed.
In de bijbel lezen wij bijvoorbeeld, dat de Here Jezus alle macht heeft in de hemel en op de aarde. Hij heeft het te zeggen over je gedachten. Hij heeft het ook te zeggen over de gedachten van anderen, die zij je opdringen. Hij is de dokter, die de signalen van de hartbewaking mag beoordelen. Aan Hem mag je ook vragen, of je een bepaald signaal moet accepteren: 'ja zo is het, hier moet ik wat mee doen.' Of: 'hier kan ik niets mee, en het is niet waar ook.'
Het is niet om het even wat u denkt over uzelf, over een ander. Uw kinderen, of die broeder of zuster in de gemeente. Bewaak uw hart. Allemaal. En breng uw gedachten -naar de regel van Paulus- allemaal krijgsgevangen onder Jezus Christus (2 Korintiërs 10: 5). Laat Hem maar bepalen, of het een goede gedachte is of niet.

Hoe dat in de praktijk gaat?
Wel, allereerst wil ik er nog een keer de nadruk opleggen: die strijd begint met een intense omgang met God en zijn Woord. Dan helpt de Geest je via Zijn Woord wel verder. En daarvoor mag je dan ook een beroep op anderen doen.
Een enkel voorbeeld als illustratie, hoe dat werkt. Ik kom in de praktijk mensen tegen, die in hun jeugd erg beschadigd zijn. Hun vader (bijvoorbeeld) peperde hen in: 'jij bent een verliezer. Stop maar met je werk, want het is toch geen cent waard. Wat jij doet, dat mislukt toch altijd.' Nu lopen die mensen met een geweldig minderwaardigheidscomplex rond. Zo voelen ze het ook. Die gedachte: 'ik ben niets waard,' die is er in gebeukt. En ze hebben meestal dan niet in huis zoiets van: 'kom nou, ik mag er toch echt wel wezen.' Nee, de meeste mensen die dit meemaken, gaan ernaar leven. Die gedachte is als een virusinfectie, die maar voortwoekert. En ten slotte zorgt die infectie nog voor problemen met je hart. Mag ik er wel zijn voor God? Wat ben ik eigenlijk nog waard? Wat beteken ik eigenlijk nog voor God?

Probeer nu eens in Gods licht naar zo'n gedachte te kijken. Als u er zelf last van hebt, of u wilt iemand helpen, die ermee zit. Dan lees je een tekst als Romeinen 8: 1: "Er is geen veroordeling voor hen die Christus Jezus zijn." De rijkdom van de vergeving straalt over heel ons leven. Christus vond u en jou de moeite waard. Hij betaalde jouw straf. Wat ben jij waard voor God? Het leven van Zijn Zoon! Daarom hoef jij voor God ook niets te betekenen. Tenminste, als jij denkt aan eigen activiteit. U mag leven van genade. En ik hoop dat dat je leven stempelt. Dan zul jij het wel merken: dan legt God de goede werken wel klaar, als een weg om op te wandelen. Verdienen hoeft niet. Want het kan ook niet. En toch wil jij God graag dienen. Die gedachte: ik ben niets waard voor God, gooi die eruit. Het is een levensgevaarlijke gedachte. Ze verlamt uw leven met God. En hij hoort niet thuis bij Gods kinderen.
Het tegenovergestelde is natuurlijk ook waar: je kunt het heel best met jezelf getroffen hebben. Jij hebt eigenlijk alleen maar gelijk. Je kunt het niet hebben, als anderen jou willen corrigeren. Het is een gedachte die graag bij u of jou binnenkomt. Of niet soms? Ook zo'n levensgevaarlijke gedachte. Want het verblindt je voor de genade. Genade maakt geduldig. Jij hebt maar een deel van de werkelijkheid in ogen. Die ander kan jou altijd wel leren. Jezus feliciteert in de bergrede de nederigen van hart. Dat geeft een alarmsignaal af, als je trots bij jezelf ontdekt. Het is goed, dat wij daarvoor ook elkaar hebben. Om het te ontdekken en te bestrijden.

Een laatste illustratie. Zappend op de tv wat later op de avond, kom je bij SBS6 of Veronica terecht. Net toevallig is er een erotisch programma voor. Je blijft kijken. Misschien nog niet eens uit wellust, maar uit nieuwsgierigheid. Maar o die wellust, ze belt zo maar aan bij ons hart. Laten wij de gedachte toe, of niet? Kijk als je wettige man of vrouw die lust oproept, dan is er op zichzelf nog niets mis. Maar er is wel wat mis, als je als verloofden wil uitproberen wat je hebt gezien. De tv geeft immers aan, dat het gewoon is? En anderen praten er net zo over! De sfeer raakt geladen, en je glijdt zomaar mee. Wie zegt dan nee, tegen wat in de volksmond liefde heet? Maar wat zegt Jezus ervan? Paulus zegt het heel kernachtig in het eind van 1 Korintiërs 6: 'je lichaam is een tempel van de Heilige Geest.' Die woont in je. U bent niet van u zelf. Ontvlucht elke vorm van hoererij. Paulus wijst in 1 Korintiërs 7 erop, dat het beter is te trouwen dan van begeerte te branden. De normale weg is: trouwen en dan lichamelijke gemeenschap. Als jij het buiten die weg om wilt doen, moet er een alarmbel gaan rinkelen. Daarom nee zeggen, als zo'n programma ervoor is. Zoek iets anders, of zet dat ding uit.

Christus wil je bevrijden van de zonde. Ook van zondige gedachten, die je hart bedreigen. Bewaak je hart. Vooral je hart. Je kunt op genoeg dingen zuinig zijn, maar let vooral op je hart. Want daar vallen de beslissingen voor heel je leven. Als een bepaalde verkeerde gedachte je hart heeft ingenomen, ga je ernaar leven. Je krijgt een hekel aan iemand. Omdat je een verkeerd beeld van hem hebt. Of je laat je verleiden door een verkeerd programma voor tv. Dat bepaalt je gedachten. En daar ga je.

Gemeente, we hebben gezien, dat hartbewaking voor ons allemaal hard nodig is. We hebben ook gezien, dat wij in het licht van de Schrift mogen en moeten schiften tussen wat goede en verkeerde gedachten zijn. Dat is een zaak van dicht bij de Schrift leven. Dag in, dag uit. Daarbij mogen wij de hulp en de kracht van de Geest verwachten. Hij zal ons verder helpen. Hij zal ons als wij struikelen, weer voorthelpen. Niet denken: het is met mij toch niets gedaan. Nee, wij mogen leven in het licht van de genade. Hij zal het maken. En eens is het goed. Dan is de strijd gestreden, en zijn al onze gedachten gericht op Jezus. Tot eer van de Vader, de Zoon, en de Heilige Geest.

Amen.

Terug naar

Terug naar Preken die Spreken
border

http://www.prekendiespreken.nl/
Heeft U vragen of opmerkingen, mail naar