De liefde is geen god - er is maar één god en dat is God

Thema: De liefde is geen god - er is maar één god en dat is God
Tekst: Zondag 41, Heidelbergse Catechismus
Tekstgedeelte(n): Deuteronomium 22: 13-30
1 Timoteüs 4: 1-5
Zondag 41, Heidelbergse Catechismus
Door: Ds. T.S. Huttenga (studentenpastor gereformeerde kerk vrijgem. classis Groningen)
Gehouden te: Groningen-West op 22 september 1996

Aanwijzingen voor de Liturgie

Ps. 66: 3, 6-7
(Ochtenddienst: Wet)
(Ochtenddienst: Ps. 25: 2)
Lezen: Deuteronomium 22: 13-30; 1 Timoteüs 4: 1-5
Ps. 18: 9
Tekst: Zondag 41 H.C.
Preek
Ps. 97: 3
(Middagdienst: Geloofsbelijdenis)
(Middagdienst: Ps. 97: 5)
Gez. 27: 1, 5, 7, 9

Jullie, u kent dat wel: een hart en daardoor heen een pijl. Je komt zulke harten overal tegen: in de bast van een boom, op een muur, op het schoolplein, op het schoolbord in de klas. Links staat bijvoorbeeld Jan en rechts Jeanine. Jan is op Jeanine.
Maar van wie is nu die pijl? Van Jan misschien? Dat mocht hij willen, dat hij Jeanine zo beïnvloeden kon. Maar als Jeanine niet op hem is, verandert hij daar niets aan. Hij kan nog zoveel pijlen op zijn boog hebben, de pijl die haar hart raakt bezit hij niet. Die pijl is wel in het bezit van een godje. Eros heet dat godje of ook wel Cupido. Het woord 'erotiek' is van dit godje afgeleid. Misschien hebt u wel eens een afbeelding van hem gezien: Een mollig kereltje met pijl en boog in de handen. De pees is strak gespannen. Straks schiet hij en als hij schiet, is het altijd raak.

De liefde lijkt wel een god. 'Je moet geen verkering aangaan met een jongen die niet van de Here houdt', zo heeft je vader of je moeder dat altijd al tegen je gezegd. En toch val je op hem. Een man pleegt overspel. Dat hadden wij niet van hem verwacht. De liefde, zo denken we dan, maakt toch zomaar haar slachtoffers. Omgekeerd laat de liefde ook wel eens mensen los. Een relatie verkilt. Hij en zij houden opeens niet meer van elkaar. Als jongere word je hier wat onzeker van. Dat kan tenminste. Binnenkort zou je kunnen trouwen, maar heb je elkaar over 10 jaar nog wel lief? Veel jongeren trekken daarom zonder huwelijk bij elkaar in. Zij doen dat soms ook vrij gauw. Als de liefde er is, moet je er immers van genieten. Want hoelang blijft die liefde er?

De liefde lijkt op een god, die je plotseling overvalt en je even plotseling in de steek laat. En toch is dat niet waar. Er is maar één god en dat is God. Daarover gaat de preek.

De boodschap van de preek vat ik zo voor u samen:

De liefde is geen god - er is maar één god en dat is God

  1. God maakt de liefde
  2. God beschermt de liefde
  3. God maakt de liefde mooi

1. God maakt de liefde

De liefde is iets moois. Je kunt genieten van iets dat je hebt. Je kunt gehecht zijn aan een dier. Je kunt blij zijn met vriendschap. Maar het mooiste is de liefde. Dan deel je elkaars leven. Het plezier verdubbelt zich. Het verdriet wordt gehalveerd. Wie heeft dát uitgevonden? Aan wie hebben wij dat te danken?
Meestal vragen wij ons dat niet af. Wij genieten er gewoon van. Punt uit. Maar God zegt er meer over. In een trouwdienst bijvoorbeeld. Dan horen we het weer zeggen, dat de Here het niet goed vond dat de mens alleen was. God opereerde Adam en gaf hem een vrouw, een mens zoals hijzelf was. Bij haar voelde die eerste mens zich thuis. Haar kreeg hij lief. Zo heeft God de liefde gemaakt. En als jij verliefd bent en die ander is op jou of je houdt van je vrouw en zij van jou, dan heb je dat aan God te danken. Hij is er de uitvinder van. En de lichamelijke eenwording: God heeft het bedacht.
Nu zijn er altijd al mensen geweest, die dit niet wilden geloven. In de tijd van Paulus waren er mensen, die het huwelijk verboden. En er zijn regelmatig personen geweest voor wie seksuele gemeenschap niet anders was dan een noodzakelijk kwaad. Als er weer een kind moest worden verwekt, dan mocht het, maar anders niet. Paulus is het daar blijkens 1 Timoteüs 4 niet mee eens: Alles wat God geschapen heeft is goed, dus ook de liefdesgemeenschap. Je mag ervan genieten, als je met elkaar vrijt. Wees er zelfs van overtuigd, dat God ook geniet. Hij kijkt vergenoegd toe, als zijn kinderen met intense vreugde spelen met zijn cadeau.
Eén opmerking maak ik hierbij: Vergeet nooit dat je dit van Hem krijgt. Dank Hem ervoor. Dat zeg ik, omdat je je plezier niet moet laten bederven. Het moet fijn blijven. En als je dit losmaakt van God, dan gaat het fout. Bedank Hem voor jullie verliefdheid. Bedank Hem voor de liefde, die tussen u beiden zo sterk geworden is.
De liefde komt van God. God is dus ook de baas over de liefde. Sterk als de dood is de liefde, maar sterker dan de liefde is God! Als je dat wilt zien, zie je het ook.

'Je moet geen verkering aanknopen met een jongen die niet gelooft,' zegt je moeder tegen je. 'Hoe wil je samen God dienen? Hoe wil je met hem je kinderen opvoeden? En als je met hem van wie je houdt niet kunt praten over het belangrijkste in je leven, dan wringt er iets.' Door middel van zulke opmerkingen stuurt God de liefde. Kijk eens naar al die goede christelijke huwelijken, die gesloten zijn. En het onderwijs in huwelijksliefde en -trouw heeft ook effect. Hoeveel echtparen blijven ook in kwade dagen niet bij elkaar? God richt de liefde. Dankzij Hem komt in moeilijke situaties de liefde weer te voorschijn, terwijl die er niet meer leek te zijn.

En toch zijn er natuurlijk ook vragen. Vragen aan het adres van God. 'Waarom krijg ik geen jongen van de kerk? Waarom blijf ik alleen?' of 'Waarom wil de man die ik wel kreeg, niet geloven? Het is zo'n goede vent. Hij legt mij en de kinderen geen strobreed in de weg. Maar die ene stap zet hij niet.' Of: 'Waarom raakte zij door hem haar geloof kwijt?' Of: 'Waarom moest dat huwelijk stuk? Ze zijn allebei nog lid.' De vragen vermenigvuldigen zich. Eén antwoord is heel belangrijk: God is niet de schuld van onze zonde. Wees omgekeerd dankbaar, dat Hij deze zondige wereld nog besturen wil, op het gevaar af, dat Hijzelf de schuld van een heleboel zonde krijgt. Dat gevaar loopt God sinds Hij, na Adams slechte daad toch met de wereld verder gaat. Als mens vergeet je, dat jezelf verkeerd doet. Je geeft die vergevingsgezinde God zomaar de schuld. Die hééft Hij niet. Om welke reden zou Hij de zonde willen? Wilde Hij dat huwelijk soms kapot hebben? Nee, het valt niet buiten zijn bestuur. Als God de wereld blijft regeren, valt daar ook de zonde onder. Maar dat betekent niet, dat Hij erachter staat of haar veroorzaakt. Hij wil er juist een eind aan maken. Hoe sterk die wil van Hem is, blijkt op Golgota. Daar veroordeelt God ook alle onkuisheid, ook elke zonde tegen het zevende gebod. Die moet en zal uit deze wereld weg. Daar heeft Hij zelfs zijn Zoon voor over.

God maakt de liefde. Ons lichaam en onze ziel moeten wij zuiver en heilig bewaren. God verbiedt ons elke onreine daad, elk onrein gebaar, woord, enz. Hij kan dat doen. Want de liefde is geen god, maar Hij. En wij lijken op Hem. Wij zijn geen dieren die een wijfje tegen komen en dan moeten wij. Wij zijn naar het beeld van God geschapen. God maakt de liefde. God beschermt de liefde.

2. God beschermt de liefde

De liefde is iets moois. En toch gebeuren er met die liefde verschrikkelijke dingen. Je moet haast denken aan de elektriciteit. Daar kan een prachtige lamp op branden en schitterende muziek op spelen. Maar het kan je ook een schok bezorgen, die dodelijk is. Jullie en u weten het: Wat in het leven van twee mensen zo mooi begon, ligt opeens aan scherven. Beiden lopen nu met een trauma rond, om van de kinderen maar niet te spreken. Een jongen gaat met zijn meisje naar bed. Ze laten elkaar immers toch nooit meer in de steek. Maar na een tijdje is hij weer alleen. En zij heeft inmiddels al weer een andere vriend. Hij probeert het sportief op te vatten, maar als hij eerlijk is doet het hem geweldig zeer. En de jongen die dit meisje nu heeft, vindt het toch niet alles dat zij al een ander heeft gehad.

Als God na de zondeval met Adam en Eva verder gaat, ziet Hij het al wel aankomen. Zij en hun kinderen zullen veel zonde doen. Maar Hij is niet van plan dit zomaar over zich heen te laten komen. Niet dat Hij vanuit de hemel rechtstreeks ingrijpt, als de zonde dreigt. Als de mensen voor de zonde hebben gekozen, moeten ze daar zelf ook weer tegen kiezen. Maar God wil er wel bij helpen. Hij wil Israël helpen. Als iemand overspel pleegde, moest hij van God worden gestenigd. Een Israëliet bedacht zich dus wel een paar keer, voordat hij zich aan de vrouw van een ander vergreep. Als een jongen een meisje 'bespeelde' en zij hadden gemeenschap met elkaar, dan moest die jongen de volledige bruidsprijs betalen. Dat moest hij zelfs, als de vader van het meisje hem zijn dochter weigerde. Zo'n jongen keek dus wel uit. Hij kon een vermogen kwijtraken en dan nog geen vrouw hebben. En als hij daarna wel een vrouw kreeg, kostte hem dat nog eens zo'n vermogen. Je kunt zeggen, dat dit economische maatregelen waren. Een vrouw was geld waard: als arbeidskracht en als potentiële moeder van kinderen. Maar een Israëlitische man is ook verontwaardigd, als zijn bruid al gemeenschap blijkt te hebben gehad met een andere man. Hij krijgt, in termen van toen gesproken, waar voor zijn geld, een arbeidskracht, iemand die zoals het lijkt hem kinderen kan baren. En toch is hij niet tevreden. Daar zie je het sterke besef, dat man en vrouw die gemeenschap met elkaar hebben ook echt bij elkaar horen.
Dat besef is vandaag aan het slijten. Of liever: wij drukken het weg. En toch: wij hechten aan een ding. Als we het kwijt zijn, vinden we dat jammer. We hechten nog meer aan een dier. Als het sterft, is dat niet zomaar iets. We hechten nóg meer aan een goede vriend. Soms kunnen we er na jaren nog moeite mee hebben, dat een vriendschap afgebroken werd. Wat het meeste hecht, is de intieme gemeenschap tussen een man en een vrouw. Die kun je dan ook niet ongestraft afbreken. De Schepper zegt zelf, dat dat niet mag. Dat ligt toch voor de hand. Als je álles met elkaar deelt, moet je ook de jaren met elkaar delen. Je moet er dus niet aan beginnen, als je de jaren nog niet met elkaar wilt delen. Als je dat wel doet, ben je te vlug. Je slaat een paar stappen over. Zo groeit je relatie ook niet goed. Je kunt zeggen dat als je zeker van elkaar bent, dat daar een ander niets mee nodig heeft. Maar de ander zal het wel moeten respecteren, dat jullie voorgoed van elkaar zijn. En dat anderen er getuige van moeten zijn dat je elkaar trouw belooft, dat is geen onzin. Als je persoonlijk zeker van elkaar bent, waarom worden er dan zoveel verkeringen verbroken? Het is niet niks om elkaar levenslange trouw te beloven. En is het onzinnig om het moment waarop je dat doet, publiek vast te leggen? In het huwelijksformulier staat, dat wanneer een man en een vrouw elkaar willen toebehoren zij verplicht zijn om een huwelijksverbond aan te gaan.
'Waar staat dat in de bijbel?' vraagt iemand. Maar de bijbel is geen wetboek. De bijbel beschrijft de geschiedenis die God met zijn volk gaat. Leef je in die geschiedenis in. Probeer erachter te komen, wat de gedachten van God zijn, wat God vandaag wil. Gods liefde heeft een duidelijk startpunt. Vanaf het begin van ons leven is Hij onze God. Mensenliefde is daar een afspiegeling van. Zou Hij het goedvinden, dat het vaag is wanneer onze liefde begint? De overheid holt het huwelijk uit. Zijn wij het daarmee eens? Moeten wij dat bevorderen?

God beschermt de liefde. Dat is maar goed ook. Want de liefde is iets moois. God maakt de liefde ook weer mooi.

3. God maakt de liefde mooi

De liefde lijkt wel een god. Vroeger trachtten wij die god eronder te houden. Dat bracht ons soms in een kramp. Tegenwoordig sluiten wij wel eens een compromis. Waarschijnlijk omdat deze god, dankzij de secularisatie, aanzienlijk sterker geworden is. Maar wees niettemin niet bang voor deze afgod en ook niet voor de duivel, die erachter zit. Want seks is geen god en Jezus Christus heeft bij zijn hemelvaart de satan vernederd. En als God vóór jou is, dan verliest de afgod aan kracht. En als je dichtbij God leeft, breng je alles bij hem, ook die verliefdheid die er niet mag zijn. Niet gemakkelijk? Ben je misschien bang, dat Hij tegen je uitvaart? Maar Hij vergeeft! Hij helpt je en Hij maakt de liefde mooi. Dat doet Hij door zijn Geest.

Maar als je nu alleen bent en misschien altijd wel alleen blijft? Ik besef, dat ik daar in deze preek nog weinig over heb gezegd, terwijl het voor veel mensen een groot probleem kan zijn. Je hebt je seksualiteit, je gevoelens, maar je weet dat je het voorlopig of misschien ook in de toekomst niet volledig in de praktijk kan brengen. Dat doet zeer.
Ik wil daar dit over zeggen: als je aan jou gegeven mogelijkheden niet in de praktijk kunt brengen, is dat nooit zonder zin. Dat is misschien gemakkelijk gezegd. Het kan ook een groot probleem zijn om dat te accepteren. En toch is het waar. Het staat in de bijbel. God spreekt er regelmatig over.
God weet je moeite zelfs zo in te passen, dat die jou ten goede komt. Hoe, dat zie je niet altijd. Maar je moet het wel geloven. Als je er goed over nadenkt, kun je het ook geloven. Want een God die zelfs zijn Zoon voor je over had, zit je vast en zeker niet dwars. En: God is de grootste Vriend. Aan wie heb je nu meer dan aan Hem? Dat geldt zelfs, als je verkering hebt of getrouwd bent. God begrijpt je nog veel beter en houdt nog veel meer van je dan hij of zij. Hij is ook je Vriend, als je geen levenspartner hebt. En Hij kan echt vergoeden wat je mist. Hij doet dat ook. Is het niet nu, dan straks. Op de nieuwe aarde is er de liefde van Jezus en van God. En daar komt dan niets meer tussen.

Amen.

Terug naar

Terug naar Preken die Spreken
border

http://www.prekendiespreken.nl/
Heeft U vragen of opmerkingen, mail naar